Kiraladığımız araçların bakım-onarımını biz mi ödemeliyiz?

Doğru değil. Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye aittir. Bu giderlerin idare bütçesinden ödenmesi, aynı maliyetin ikinci kez karşılanması anlamına gelir.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinde; belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler belediye gideri olarak sayılmıştır. Ancak bu hüküm, belediyenin kendi araçları içindir.

Aynı Kanunun "Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri" başlıklı 67'nci maddesinde; belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile araç kiralama ve maddede sayılan diğer hizmetlerin, süresi ilk mahalli idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebileceği düzenlenmiştir.

237 sayılı Taşıt Kanununa dayanılarak yürürlüğe konulan "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"de ise; hizmet alımı yoluyla taşıt ediniminin temel amacının, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu biçimde kullanılması olduğu belirtilmiş; genel esaslar arasında "Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır." hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; gerekli hallerde meclis kararıyla araç kiralama hizmet alımı yapılabileceği, ancak kiralanan taşıtlara ait bakım-onarım, sigorta ve vergi giderlerinin yüklenici tarafından karşılanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Sayıştay 8. Dairesinin 16.03.2021 tarihli, 208 sayılı kararında (48 sayılı ilamın 3'üncü maddesi); bir belediyede, herhangi bir kiralama sözleşmesi kapsamında yer almayan belediye şirketine ait taşıtların bakım ve onarım giderlerinin belediye bütçesinden ödenmesi konusu, yukarıdaki mevzuat çerçevesinde incelenmiş ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerlendirilerek ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Uygulama önerisi: araç kiralama sözleşmelerinize, bakım-onarım, sigorta, vergi, muayene ve lastik giderlerinin yükleniciye ait olduğunu tek tek yazın; "her türlü gider" ifadesi tartışma üretiyor. Akaryakıt ve sürücü gibi ayrı düzenlenen kalemleri de açıkça belirtin. Ödeme yaparken, faturanın kiralanan araca mı yoksa idarenin kendi aracına mı ait olduğunu plaka üzerinden kontrol edin; en sık yapılan hata bu ayrımın kaybolmasıdır. Kiralanan araç listesini ve plakalarını sözleşme ekinde tutup muhasebe birimine verin. Belediye şirketinden yapılan kiralamalarda da aynı kuralların geçerli olduğunu; şirketin "kendi aracı" olmasının bakım giderini idareye yüklemeyeceğini gözden kaçırmayın.