Belediye taşınmazını pazarlık usulüyle kiraya verebilir mi?

Dikkatli olmak gerekir. 2886 sayılı Kanunda esas olan kapalı teklif usulüdür; pazarlık usulü ancak Kanunda sayılan sınırlı hallerde kullanılabilir. Özellikle, Devletin özel mülkiyetindeki taşınmazlara ilişkin bir bende dayanılarak belediyenin kendi özel mülkiyetindeki taşınmazların pazarlıkla kiraya verilmesi yerinde görülmemektedir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun "Kapsam" başlıklı 1'inci maddesinde; genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun "İlkeler" başlıklı 2'nci maddesinde; Kanunun yürütülmesinde ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiştir.

Kanunun 36'ncı maddesinde ise; Kanunun 1'inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu hükme bağlanmıştır. Pazarlık usulüyle yapılabilecek işler ise Kanunda ayrı bir maddede sayma yöntemiyle belirlenmiştir; bu sayım sınırlıdır ve genişletilerek yorumlanamaz.

Uygulamadaki hata genellikle şudur: pazarlık usulüne ilişkin bentlerden biri Devletin özel mülkiyetindeki veya hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkindir. Belediyenin kendi mülkiyetindeki taşınmazlar bu kapsama girmez; bunlar için kapalı teklif veya açık teklif usullerinden uygun olanı kullanılmalıdır.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; bir belediye tarafından bazı taşınmazların 2886 sayılı Kanunun pazarlık usulünü düzenleyen maddesinin ilgili bendi kapsamında pazarlık usulüyle kiraya verildiği görülmüştür. Bulguda Kanunun 1, 2 ve 36'ncı maddelerine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde; kamu idaresinin özel mülkiyetinde yer alan taşınmazların pazarlık usulü yerine, mevzuatta belirtilen diğer ihale usullerinden uygun olanı ile kiraya verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: kiralama ihalelerinizde usul seçimini bir kontrol adımına bağlayın: taşınmazın mülkiyeti kime ait? İşin niteliği ve tahmini bedeli nedir? Kanunda hangi usul öngörülmüştür? Cevapları encümen kararına yazın. Pazarlık usulünü kullanacaksanız, dayandığınız bendi ve şartlarının gerçekleştiğini açıkça gerekçelendirin. Bedeli düşük taşınmazlarda, Kanunun öngördüğü açık teklif usulü çoğu zaman hem hızlı hem de rekabete uygun bir seçenektir. İhale ilanlarınızı, usulün gerektirdiği süre ve yayım şartlarına uygun yapın; usul değişikliği ilan rejimini de değiştirir. Pazarlıkla yapılan mevcut kiralamalarınızı gözden geçirip, süresi dolduğunda doğru usulle yeniden ihaleye çıkarın.