İnternet sitelerine reklam verirken ihale usulü uygulanır mı?

Evet. İnternet sitelerine ilan ve reklam verilmesi bir hizmet alımıdır; Kanunda sayılan istisnalar kapsamında değilse, 4734 sayılı Kanunun usullerine göre yapılması gerekir. Ayrıca hangi siteye, hangi gerekçeyle reklam verileceği objektif kriterlere bağlanmalıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "İstisnalar" başlıklı 3'üncü maddesinde; Kanundan istisna tutulan ve Kanunda belirtilen ihale usullerine bağlı kalınmaksızın yapılabilecek mal ve hizmet alımları ile bunları yapabilecek kurumlar düzenlenmiştir. Bir alım bu maddede sayılmıyorsa, istisna kapsamında değildir.

Aynı Kanunun "İhale usulleri" başlıklı 18'inci maddesinde; idarelerin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ait ihalelerde kullanabilecekleri usuller açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü olarak sayılmıştır. Tutarı Kanunun öngördüğü limitin altında kalan alımlar ise doğrudan temin yoluyla karşılanabilir; ancak doğrudan temin de bir usuldür ve onay belgesi, piyasa fiyat araştırması ve belgelendirme gerektirir.

Bu tür harcamalarda ikinci ve daha ağır sorun kriter yokluğudur. Yüzlerce internet sitesi arasından hangilerine, hangi ölçütle (erişim/okunma verisi, hedef kitle, yayın süresi, birim fiyat) reklam verileceği belirlenmemişse; harcama saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkeleriyle bağdaşmaz ve kaynağın verimli kullanıldığı savunulamaz.

Sayıştay'ın denetim raporlarından birinde; bir belediyede özel günler, dini ve milli bayramlar gibi kutlamalar amacıyla internet sitelerine reklam ve ilan verildiği, ancak bunlara ilişkin hizmet alımlarının 4734 sayılı Kanunda belirtilen yöntem ve usuller dışında gerçekleştirildiği görülmüştür. Bulguda Kanunun 3 ve 18'inci maddelerine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde; belirtilen hususların düzeltilmesinin hem daha etkin ve verimli harcama yapılmasını hem de harcamanın ve ödeme yönteminin mevzuata uygun olmasını sağlayacağı belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: yıllık tanıtım ve reklam ihtiyacınızı önceden planlayıp tek bir hizmet alımı olarak ihale edin; parça parça, farklı sitelere yapılan alımlar hem usul hem de ihtiyacın bölünmesi yönünden sorun çıkarıyor. Reklam verilecek mecraların seçimini objektif ve ölçülebilir kriterlere bağlayın (erişim verisi, hedef kitle uyumu, yayın süresi, birim maliyet) ve kriterleri şartnameye yazın. Her ödeme dosyasına, yayının fiilen yapıldığını gösteren kanıtları (ekran görüntüsü, yayın raporu, tarih-saat bilgisi) ekleyin. Doğrudan teminle yapılan küçük alımlarda dahi onay belgesi ve fiyat araştırmasını eksiksiz tutun. Yıl içinde aynı mecralara yapılan ödemelerin toplamını izleyin; usul seçimi bu toplam üzerinden değerlendiriliyor.