Personel çalıştırmayan hizmet alımında %4 sözleşme gideri hesaplanır mı?

Hayır. %4 oranı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına özgüdür. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sözleşme giderleri ve genel giderler %4 oranında hesaplanmaz; ancak bu, hiçbir gider hesaplanmayacağı anlamına gelmez.

Kamu İhale Genel Tebliğinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin bölümünde; "Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan, açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun ilgili maddesi uyarınca ödenecek Kamu İhale Kurumu payı gibi giderlerin dikkate alınması gerekmektedir." yönünde açıklamalar yer almaktadır.

Buna göre açıklamanın kapsamı şöyle özetlenebilir:

- Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları: işçilik maliyeti asgari işçilik hesaplama modülü üzerinden; sözleşme giderleri ve genel giderler %4 oranı üzerinden değerlendirilir.
- Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları: %4 uygulanmaz; bunun yerine, sözleşme ve genel giderler içindeki fiilen doğacak kalemler, ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi, Kurum payı ve varsa diğer zorunlu giderler, açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli oran ve tutarlar üzerinden hesaplanarak açıklamaya dahil edilir.

Bu kalemlerin hiç dikkate alınmaması, açıklamanın eksik olması sonucunu doğurur; çünkü bunlar yüklenicinin katlanacağı kesin ve hesaplanabilir maliyetlerdir.

Kamu İhale Kurulunun 15.01.2025 tarihli, 2025/UH.II-164 sayılı kararında; bir su ve kanalizasyon idaresinin hizmet alımı ihalesine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenirken, Tebliğin yukarıdaki açıklamasına yer verilmiştir. Kararda ayrıca, açıklamaya konu bazı gider kalemleri bakımından isteklinin açıklayıcı belge sunmadığı ve açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: aşırı düşük sorgulama yazınıza, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığını ve buna göre hangi gider kalemlerinin açıklanacağını yazın; istekliler en çok bu ayrımda hata yapıyor. Değerlendirme yaparken, açıklamada ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve Kurum payı kalemlerinin bulunup bulunmadığını ayrı bir kontrol adımı haline getirin. Bu kalemlerin açıklama tarihinde geçerli oranlar üzerinden hesaplandığını doğrulayın. Diğer maliyet kalemleri için istenen tevsik yöntemlerinin Tebliğdeki sınırlı sayıda yönteme uygun olmasını arayın. Komisyon kararında, reddettiğiniz açıklamanın hangi kalemde ve hangi Tebliğ hükmü yönünden eksik olduğunu madde göstererek yazın.