Ruhsat vermediğimiz bürolardan çevre temizlik vergisi alır mıyız?

Alabilirsiniz; hatta almanız gerekir. Bir yerin belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak zorunda olmaması, o yerin işyeri olma vasfını ortadan kaldırmaz. Çevre temizlik vergisi, ruhsata değil, binanın işyeri olarak kullanılmasına bağlıdır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 2'nci maddesinde; bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı işyerleri sayılmıştır. Bu yerlere belediyece işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeyecek olması, yalnızca ruhsat rejimiyle ilgili bir sonuçtur.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun "İş yeri" başlıklı 156'ncı maddesinde ise işyeri geniş biçimde tanımlanmıştır: mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerler. Görüldüğü gibi yazıhane ve muayenehane de bu tanım içindedir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun çevre temizlik vergisini düzenleyen mükerrer maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların vergiye tabi olduğu, mükellefin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanılması ile başlayacağı hükme bağlanmıştır. Ölçüt, hizmetten yararlanma ve kullanımdır; ruhsat değil.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; bir belediye sınırlarında yer alan ve idareden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan mimarlık/mühendislik ve mali müşavir büroları gibi işyerlerinden alınan çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür. Bulguda; anılan işyerlerine ruhsat verilmeyecek olmasının buraların işyeri olma vasfını değiştirmediği vurgulanmış ve VUK'un işyeri tanımına yer verilmiştir. Sonuç bölümünde; 3572 sayılı Kanunun 2'nci maddesi incelenerek belediyeden ruhsat almayacak işyerlerinin tespit edilmesi ve bu yerlere yönelik belediye gelirlerinin tahakkuk ve tahsilatının yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: mükellef tespitinde ruhsat listesini tek kaynak olarak kullanmayın; bu, ruhsata tabi olmayan işyerlerini görmenizi baştan engeller. Meslek odalarının (mimar, mühendis, mali müşavir, avukat, tabip odaları) üye ve büro listelerinden yararlanın. Vergi dairesi mükellef kayıtları, su/elektrik abonelik türü ve bina yönetimi kayıtları da güçlü çapraz veri kaynaklarıdır. Tespit edilen işyerleri için ÇTV yanında ilan ve reklam vergisi mükellefiyetini de kontrol edin; tabelalar çoğu zaman kayıt dışıdır. Bu yerlerde işyeri açma izni harcı doğmayabileceğini, ancak ÇTV ve ilan-reklam vergisinin doğduğunu ekiplerinize net biçimde anlatın.