Sosyal denge sözleşmesi için meclis kararı şart mı?

Gerekiyor. Sözleşmenin imzalanabilmesi için önce belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisinin karar vermesi şarttır. Meclis kararı olmadan imzalanan bir sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler dayanaksız kalır.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15'inci maddesinde; belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği; ödenebilecek aylık tutarın, 4688 sayılı Kanuna göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere, ilgili belediye/il özel idaresi ile o idarede en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında yapılabilecek sözleşmeyle belirleneceği düzenlenmiştir.

4688 sayılı Kanunun "Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması" başlıklı 32'nci maddesinde ise usul açıkça belirlenmiştir: sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde; sözleşme döneminde verilecek tazminat tutarını belirlemek üzere, ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya yetkilendireceği temsilcisi ile belediye başkanı arasında, toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir.

Yani sıralama şudur:

1. Belediye başkanının teklifi,
2. Belediye meclisi kararı,
3. En çok üyeye sahip sendikanın tespiti,
4. Toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içinde sözleşmenin imzalanması,
5. Tavan tutarın ve süre sınırlarının gözetilmesi.

Bu adımlardan herhangi biri atlandığında sözleşmenin dayanağı sakatlanır ve yapılan ödemeler denetimde kamu zararı olarak değerlendirilebilir.

Sayıştay'ın denetim raporlarından birinde; bir belediyede sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşme imzalanıp ödeme yapıldığı, ancak mevzuat açısından gerekli olmasına rağmen belediye meclisi kararı olmadan sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, bulgu doğrultusunda sosyal denge sözleşmesine ilişkin meclis kararının alındığını belirtmiştir.

Uygulama önerisi: sosyal denge sürecini bir kontrol listesine bağlayın: başkan teklifi → meclis kararı → yetkili sendika tespiti (üye sayısı tutanağı) → sözleşme → tavan tutar kontrolü → süre kontrolü. Meclis kararında; sözleşme yapılmasına izin verildiği, tavan tutarın aşılmayacağı ve sözleşme süresinin mevzuata uygun olacağı açıkça yazılsın. En çok üyeye sahip sendikayı, resmi üye sayısı tespitine dayanarak belirleyin ve belgeyi dosyada saklayın. Sözleşmeyi, toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç aylık süre içinde imzalayın. Sözleşme metnine, sosyal denge tazminatı dışında kapsam dışı hükümler koymayın; bu, ayrı bir bulgu konusu oluyor.