Belediye aracının trafik cezasını bütçeden ödeyebilir miyiz?

Doğru değil. Trafik cezaları ve gecikme bedelleri belediye gideri değildir; bunların bütçeden ödenmesi, mevzuatta öngörülmediği halde yapılan bir ödeme olarak kamu zararı sayılır. Bu külfetler, doğmasına sebep olan kişilerden tahsil edilmelidir.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin giderleri" başlıklı 60'ıncı maddesinde belediye giderleri tek tek sayılmış olup; trafik cezaları ve gecikme bedellerine bu maddede yer verilmemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Kişisel sorumluluk ve zarar" başlıklı 12'nci maddesinde; Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesinin esas olduğu belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanunun "Kamu zararı" başlıklı 71'inci maddesinde; kamu zararının belirlenmesinde "mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması"nın esas alınacağı düzenlenmiştir. Bu maddeye dayanılarak çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Kamu zararının belirlenmesi" başlıklı maddesinde ise; kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesinin de kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Sayıştay 1. Dairesinin 19.01.2023 tarihli, 10884 sayılı kararında (84 sayılı ilamın 5'inci maddesi); bir belediyeye ait araçlara ait trafik cezaları ve gecikme bedellerinin belediye bütçesinden ödendiği tespit edilmiştir. Kararda yukarıdaki hükümlere yer verilerek şu değerlendirme yapılmıştır: mevzuatta dayanağı olmayan bir ödemenin yapılması veya kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesi kamu zararıdır ve bunların belediye bütçesinden ödenmesi mümkün değildir; bu tür ek külfetlerin, doğmasına sebep olan kişiler tarafından karşılanması gerekir.

Uygulama önerisi: hizmet araçlarınız için görev ve sürücü takip formu tutun; her aracın hangi tarihte, hangi görev için, kim tarafından kullanıldığı kayıtlı olsun. Bu kayıt olmadan cezanın kime rücu edileceği belirlenemiyor. Gelen trafik cezalarını derhal ilgili sürücüye tebliğ edin; ceza indirimli ödeme süresi içinde çözülürse gecikme zammı da doğmaz. Ödemeyi belediye yapmak zorunda kalıyorsa (aracın kayıt maliki idare olduğu için), tutarı kişilerden alacaklar hesabına alarak ilgiliden tahsil edin. Sürücülerin ehliyet ve yetki durumunu, araç muayene ve sigortalarının geçerliliğini düzenli kontrol edin; cezaların bir kısmı idarenin kendi ihmalinden doğuyor. Aynı ilkenin vergi ve prim gecikme zamları için de geçerli olduğunu unutmayın: geciken ödemenin ek maliyeti, ihmali bulunan görevliye aittir.