Eşit teklifte kura nasıl çekilmeli?

Var ve oldukça biçimseldir. Kura, ihale komisyonu üyelerinin tamamının hazır bulunduğu bir ortamda, bir komisyon üyesi tarafından çekilir; kuraya konulan kağıtların da aynı özelliklere sahip olması gerekir. Bu usule uyulmaması, kura çekiminin tekrarlanmasını gerektirir.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde eşitlik ortaya çıktığında, ilgili mevzuatta öngörülen sıralama ölçütleri uygulanır; bu ölçütlerle de sonuç alınamazsa kura yoluna gidilir. Kamu İhale Genel Tebliğinin bu konuyu düzenleyen bölümünde, kura çekiminin nasıl yapılacağına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre kura:

- İhale komisyonu üyelerinin tamamının hazır bulunacağı bir ortamda yapılır,
- Bir komisyon üyesi tarafından çekilir,
- Kuraya katılacak isteklilerin adlarının yazıldığı kağıtlar aynı özelliklere sahip olmalıdır (aynı boyut, aynı kalınlık, aynı katlama),
- Sonuç tutanağa bağlanır ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklifler bu şekilde belirlenir.

Kağıtların farklı olması, kura sonucunun etkilenebileceği kuşkusunu doğurur. İhale hukukunda görünürdeki tarafsızlık, gerçek tarafsızlık kadar önemlidir; bu nedenle biçimsel şartlara uyulmaması tek başına aykırılık sayılmaktadır.

Kamu İhale Kurulunun 04.01.2023 tarihli, 2023/UH.I-34 sayılı kararında; bir belediyenin muhtelif kurs hizmeti alımı ihalesinde yapılan kura çekimi incelenmiştir. Kararda; kuraya katılan isteklilerin adlarının aynı özelliklere sahip kağıtlara yazılmadığı tespit edilmiş; kura çekilme işleminin, Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklanan hususlar dikkate alınarak, ihale komisyonu üyelerinin tamamının hazır bulunacağı ve bir komisyon üyesince kura çekiminin gerçekleştirilmesi suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin belirlenmesi gerektiği belirtilerek başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür. Kurul, aykırılığın düzeltici işlemle giderilebileceğini tespit ederek kura çekim işleminin tekrarlanmasına karar vermiştir.

Uygulama önerisi: kura için standart bir malzeme seti bulundurun, aynı ebatta kesilmiş kağıtlar, aynı kalemle yazım, kapalı ve şeffaf olmayan bir kap. Kura öncesinde, isteklilere çekimin yeri ve saatini bildirin; hazır bulunmak isteyen isteklilerin katılımına imkan tanıyın. Çekimi tutanağa bağlayın; tutanakta hazır bulunan komisyon üyeleri, kurayı çeken üye, kağıtların hazırlanış şekli ve sonuç yazılsın. Kurayı komisyon dışından birine (örneğin bir memura veya istekli temsilcisine) çektirmeyin. Kuraya gitmeden önce, mevzuatta öngörülen eşitlik bozucu ölçütleri sırasıyla uyguladığınızı ve bunu tutanakta gösterdiğinizi kontrol edin; kura, ancak bu ölçütler sonuç vermediğinde başvurulacak son adımdır.