Endüstriyel atıksu ruhsatlarının süresi dolduysa ne yapmalıyız?

Süresi dolan ruhsatın yenilenmemesi, işletmenin fiilen ruhsatsız deşarj yapması anlamına gelir. Bu hem çevresel bir risk hem de idare açısından denetim ve gelir kaybıdır; takip, kendiliğinden değil kurulacak bir sistemle sağlanır.

Su ve kanalizasyon idarelerinin Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmelikleri; 2560 sayılı Kanunun zararlı suların tasfiyesine ve kanalizasyon şebekesine verilemeyecek maddelerin tespitine ilişkin maddeleri ile 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanunun ilgili yönetmeliklerine dayanılarak hazırlanır.

Bu yönetmeliklerde endüstriyel atık su; endüstrilerden, ticari işletmelerden ve benzeri faaliyetlerden kaynaklanan, evsel nitelikte olmayan atık su olarak tanımlanır. Endüstriyel atık su üreten işletmelerin kanalizasyon şebekesine bağlanabilmesi ve deşarj yapabilmesi, idarenin verdiği Bağlantı Kalite Kontrol (BKK) Ruhsatına bağlıdır. Bu ruhsat:

- İşletmenin hangi kirlilik parametrelerinde, hangi sınır değerlerle deşarj yapabileceğini belirler,
- Ön arıtma yükümlülüğü olup olmadığını gösterir,
- Süreli verilir; süre sonunda yenilenmesi gerekir.

Ruhsatın süresi dolduğunda; işletmenin üretim ve atık su niteliği değişmiş olabilir, arıtma tesisi devre dışı kalmış olabilir. Yenileme, tam da bu değişikliklerin tespit edildiği andır.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; bir su ve kanalizasyon idaresinde endüstriyel atık su üreten işletmelerden bağlantı kalite kontrol ruhsatlarının geçerlilik süresi dolanların ruhsat yenileme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde; hizmet alanı içerisinde BKK ruhsatı olmadan faaliyette bulunan veya geçerlilik süresi dolan endüstriyel atık su kaynağı işletmelerin tespit edilmesine yönelik olarak; idarenin abone yönetim sistemi, vergi daireleri ve sosyal güvenlik kurumu gibi kaynaklardan yararlanılması gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: BKK ruhsatlarınızı bitiş tarihine göre sıralı bir listede tutun ve süre dolmadan doksan gün önce otomatik uyarı üreten bir takip kurun. Ruhsatsız veya süresi dolmuş işletmeleri bulmak için veri eşleştirmesi yapın: abone yönetim sisteminizdeki ticari/sanayi aboneler, vergi dairesi mükellef listeleri, sosyal güvenlik kayıtları ve organize sanayi bölgesi/sanayi sitesi üye listeleri. Yenileme sürecinde işletmeden güncel üretim bilgisi, atık su debisi ve analiz raporu isteyin; eski dosyayı aynen yenilemeyin. Ön arıtma yükümlülüğü olan işletmelerde tesisin çalışır durumda olduğunu yerinde görün. Ruhsatsız deşarj tespit edilenler hakkında mevzuatın öngördüğü idari yaptırımları uygulayın ve tahakkuk eden bedelleri takip edin.