Abone sözleşmesi olmayan yere su verilebilir mi?

Bu, hem hukuki dayanağı olmayan bir hizmet sunumu hem de tahsilat riskidir. Su hizmeti, kişi ile idare arasında düzenlenen abone sözleşmesi uyarınca verilir; sözleşme yoksa, bedelin dayanağı ve muhatabı da belirsiz kalır.

2560 sayılı Kanunun "Tarife Tespit Esasları" başlıklı maddesinde; tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esasların bir yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır. Bu hükme dayanılarak su ve kanalizasyon idareleri tarafından çıkarılan Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliklerinin "Abone olma koşulları ve uygulama esasları" maddelerinde tipik olarak; su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen gerçek veya tüzel kişilerin, su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanabilmek için idareye başvurarak abone sözleşmesi yapmalarının şart olduğu ve tahliye edilip sözleşmesi feshedilen bir yerde, yeni abone sözleşmesi yapılmaksızın su kullanılamayacağı düzenlenmiştir.

Sözleşmesiz kullanım tipik olarak üç durumdan doğar:

1. Taşınma sonrası devir yapılmaması: eski abone çıkar, yeni kullanıcı sözleşme yapmadan aynı sayaçtan tüketmeye devam eder.
2. Sözleşmesi feshedilen yerde suyun kesilmemesi: fesih kaydı sistemde vardır ama sahada su kapatılmamıştır.
3. Şantiye/geçici kullanımların kalıcılaşması: geçici olarak açılan bağlantı, iş bittikten sonra kapatılmaz.

Her üç durumda da tüketim gerçekleşir, ancak muhatabı belirlenemediği için tahsilat yapılamaz; borç birikince de tahsil kabiliyeti kalmaz.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; bir su ve kanalizasyon idaresinde imzalanan abonelik sözleşmesi olmadığı halde fiilen su tüketimi bulunan abonelikler bulunduğu görülmüştür. Bulguda, su bedelinin idarece belirlenen tarifeye göre, kişi ile idare arasında düzenlenen abone sözleşmesi uyarınca tahsil edildiği vurgulanmış; Yönetmelik hükümleri gereği su hizmeti verilmesi ve karşılığı bedellerin tahsil edilmesi için abone sözleşmesinin şart olduğu belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: abone veri tabanınızda "sözleşmesi yok ama tüketimi var" sorgusunu düzenli olarak çalıştırın; bu liste genellikle sanılandan uzundur. Tespit edilen yerlerde önce sözleşme yapılması için tebligat çıkarın; sözleşme yapılmazsa Yönetmeliğinizin öngördüğü şekilde suyu kapatma işlemini uygulayın. Sözleşmesi feshedilen abonelerde, fesih kaydı ile sahada kapatma işleminin eşleştiğini kontrol edin; bu iki kaydın ayrışması en sık rastlanan hatadır. Sözleşmesiz dönemde gerçekleşen tüketim için, Yönetmeliğinizde öngörülen usule göre tahakkuk ve tahsilat işlemi yapın. Yeni abone başvurularında kimlik/vergi numarası ve tapu veya kira sözleşmesi gibi belgeleri eksiksiz alın; alacak takibi ancak bu bilgilerle mümkün oluyor.