Nakit geçici teminat nereye yatırılmalı, dekont yeterli mi?

Sayamazsınız. Nakit teminat, saymanlık ya da muhasebe müdürlüğüne yatırılmak zorundadır; bunun dışındaki bir para gönderimini gösteren belge, mevzuata uygun teminat olarak değerlendirilemez.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun teminat olarak kabul edilecek değerleri düzenleyen 34'üncü maddesinde; tedavüldeki Türk parası, teminat mektupları ve maddede sayılan diğer değerler teminat olarak kabul edilmiştir. Aynı maddede şu hüküm yer alır: "Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur."

Bu düzenlemenin iki sonucu vardır:

1. Teslim yeri bellidir, nakit teminat, ihale komisyonuna veya idarenin başka bir birimine elden verilemez; saymanlık/muhasebe müdürlüğüne yatırılır.
2. İspat belgesi bellidir, teminatın yatırıldığı, ilgili muhasebe birimince düzenlenen alındı belgesi ile ispatlanır. İsteklinin sunması gereken belge budur.

Düzenlemenin amacı, teminatın idarenin muhasebe kayıtlarına girmesini ve emanet hesaplarında izlenmesini sağlamaktır. Kayda girmemiş bir para, teminat işlevi göremez: ne gelir kaydedilebilir ne de usulüne uygun iade edilebilir.

Kamu İhale Kurulunun 11.01.2023 tarihli, 2023/UH.I-84 sayılı kararında; bir belediyenin çöp kamyonu ve araç kiralama ihalesinde, isteklinin sunduğu para gönderimine ilişkin belgelerin durumu incelenmiştir. Kurul; 4734 sayılı Kanunun 34'üncü maddesindeki "Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur" hükmü çerçevesinde, anılan para gönderimine ilişkin belgelerin mevzuata uygun teminat olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiş; idarece gerçekleştirilen işlemin ihale dokümanına aykırı olmadığı sonucuna vararak başvuruyu reddetmiştir.

Uygulama önerisi: idare tarafındaysanız, ihale dokümanında nakit teminatın hangi birime ve hangi hesaba yatırılacağını açıkça yazın; muhasebe biriminizin bu tahsilatları emanet hesabında izlediğinden ve alındı belgesi düzenlediğinden emin olun. Değerlendirme sırasında sunulan belgenin alındı belgesi mi yoksa yalnızca banka dekontu mu olduğunu kontrol edin. İstekli tarafındaysanız, teminatı yatırmadan önce idareye danışın ve mutlaka alındı belgesini alın; doğru hesaba yapılmış bir ödeme bile, belgesi olmadan teklifinizi kurtarmıyor. Mümkün olduğunda teminat mektubu tercih edin; hem işlem kolaylığı sağlar hem de bu tür usul tartışmalarını ortadan kaldırır.