Başka kamu kurumunun binasını meclis kararı olmadan onarabilir miyiz?

Var. 5393 sayılı Kanun, bu tür işlerin belediye meclisinin kararı üzerine yapılacak anlaşmaya uygun olarak gerçekleştirilmesini şart koşmuştur. Meclis kararı, işlemin usul şartıdır.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Diğer kuruluşlarla ilişkiler" başlıklı 75'inci maddesi, cümlesine şu ifadeyle başlar: "Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda…". Maddede sayılan iş birliği türleri arasında şunlar yer alır:

- Mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenmek veya bu kuruluşlarla ortak hizmet projeleri gerçekleştirmek ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunmak,
- Mahalli idareler ile merkezi idareye ait asli görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli ayni ihtiyaçları karşılamak, geçici olarak araç ve personel temin etmek.

Görüldüğü gibi belediyenin başka bir kamu kurumu için harcama yapabilmesi mümkündür; ancak bu, serbest bir tasarruf değil, meclis kararına ve anlaşmaya bağlı bir işlemdir. Meclis kararı olmadan yapılan harcama, dayanağı bulunmayan bir harcamadır.

Maddede ayrıca; işin, yapımını üstlenen kuruluşun tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacağı da belirtilmiştir. Yani belediye bir başka kurumun binasının onarımını üstleniyorsa, ihale ve sözleşme süreci belediyenin tabi olduğu mevzuata göre yürütülür.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; idare tarafından belediye meclis kararı olmadan diğer kamu kurumlarına ait yapım, bakım, onarım harcamaları ve ayni yardımlar yapıldığı görülmüştür. Sonuç bölümünde; söz konusu harcama ve ayni yardımlar için belediye meclisi tarafından karar alınması gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: yıl içinde gelen talepleri biriktirip dönemsel olarak meclise götürmek yerine, her talep için ayrı karar alın ve kararda hangi kurum, hangi iş, hangi tutar açıkça yazılsın. Meclis kararının ardından karşı kurumla bir protokol imzalayın; protokolde işin kapsamı, tarafların yükümlülükleri ve iş sonunda yapının kime ait olacağı belirtilsin. Kararı harcamadan önce alın; sonradan alınan karar, yapılmış bir harcamayı geçmişe etkili olarak hukuka uygun hale getirmez. Yıl başında, bu kapsamda yapılabilecek işler için bütçeye ayrı bir tertip koymak, hem planlamayı hem de denetimi kolaylaştırır. Ayni yardımlarda teslim tutanağı düzenlemeyi ve taşınır kayıtlarından çıkışı yapmayı da unutmayın.