Unvan değişikliği sınavı olmadan atama yapılabilir mi?

Atama mevzuata aykırıdır ve bu atamaya bağlı olarak ödenen maaş farkı, kamu zararı olarak değerlendirilir. Sorumluluk da atamayı gerçekleştiren makamlara ait olur.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte; belirli kadrolara atanmanın görevde yükselme sınavı, mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin kadrolara atanmanın ise unvan değişikliği sınavı ile yapılacağı düzenlenmiştir. Unvan değişikliğine tabi kadrolar (mühendis, mimar, ekonomist, tekniker, teknisyen, avukat ve benzeri unvanlar), personelin öğrenim durumu itibarıyla kazandığı unvana geçişini ifade eder ve bu geçiş sınavla yapılır.

Sınavın atlanması iki ayrı sonuç doğurur:

1. Atama işlemi sakattır, sınav şartı, atamanın kanuni bir unsurudur; taşınmadığında işlem hukuka aykırı hale gelir.
2. Ödemeler dayanaksız kalır, yeni kadronun getirdiği aylık, zam ve tazminat farkları, dayanağı sakat bir atamaya bağlı olduğundan fazla ödeme niteliği kazanır.

Sorumluluk yönünden ise, işlemi onaylayan ve teklif eden/olura arz eden makamlar öne çıkar; ödemeyi yapan personel değil, atamayı gerçekleştiren irade sorumlu tutulur.

Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.03.2022 tarihli kararında; bir belediyede bilgisayar işletmeni unvanı ile görev yapmakta olan personelin, unvan değişikliği sınavı yapılmaksızın ekonomist kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu ve bu atama sonucu kendisine yapılan maaş farkı ödemeleri nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği hükme bağlanmıştır. Kamu zararının tazmininde ise atamayı onaylayan üst yönetici (belediye başkanı) ile olura arz eden başkan yardımcısının sorumluluğuna hükmedilmiş; Kurul, Dairenin tazmin hükmünü tasdik etmiştir.

Uygulama önerisi: atama tekliflerini hazırlarken kadronun görevde yükselmeye mi, unvan değişikliğine mi tabi olduğunu Yönetmeliğin ekli listelerinden kontrol edin ve olur metnine dayanağı yazın. Sınav şartı aranıyorsa, sınavın yapıldığına ve ilgilinin başarılı olduğuna ilişkin belgeyi özlük dosyasına koyun. Sınavların düzenli aralıklarla yapılmaması, uygulamada bu tür usulsüz atamaların en yaygın gerekçesi haline geliyor; sınav takvimini planlayıp ilan edin. Hatalı bir atama tespit ederseniz, işlemi geri almanın yanı sıra fazla ödenen tutarların durumunu da değerlendirin. Personelin mağdur olmaması için, geçiş şartlarını atamadan önce yazılı olarak kendisine bildirin.