Alt yüklenici sözleşmesinin damga vergisini kim kontrol eder?

Evet. Resmi dairelerin ilgili memurları, kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramakla yükümlüdür. Alt yüklenici sözleşmesi idarenin onayına sunulduğuna göre, verginin ödenip ödenmediğinin kontrolü de idareye düşer.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ilgili maddelerinde şu çerçeve kurulmuştur:

- 1'inci maddede; Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu,
- 3'üncü maddede; damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu,
- 24'üncü maddede; birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu,
- 26'ncı maddede; resmi dairelerin ilgili memurlarının, kendilerine ibraz edilen kağıtların damga vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere vergi dairesine göndermeye mecbur oldukları

hükme bağlanmıştır. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun akitlerle ilgili kağıtlar kısmında, belli parayı ihtiva eden sözleşmelerden damga vergisi alınacağı öngörülmüştür; incelemeye konu kararda uygulanan oran binde 9,48'dir. Oranlar değişebildiğinden işlem tarihindeki güncel oranı teyit edin.

Alt yüklenici sözleşmesinin idareye ibraz edilmesinin sebebi ise ihale mevzuatıdır: 4734 sayılı Kanunun alt yüklenicilere ilişkin hükmü ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumluluklarına ilişkin maddesi uyarınca, alt yüklenici çalıştırılması ve buna ilişkin sözleşme idarenin onayına tabidir. Onay için ibraz edilen bu sözleşme, 488 sayılı Kanunun 26'ncı maddesi kapsamında "resmi daireye ibraz edilen kağıt" haline gelir.

Sayıştay 7. Dairesinin 13.09.2018 tarihli, 262 sayılı kararında (6 sayılı ilamın 2'nci maddesi); bir parke ve bordur taşı yapım işinde, işin önemli bir kısmının alt yükleniciye devredilmesine ilişkin imzalanan alt yüklenici sözleşmesine ait damga vergisinin ödenmemesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası incelenmiştir. Daire; idarenin onayına tabi olan alt yüklenici sözleşmesine ait damga vergisinin ödenmediğini tespit etmiş; ancak savunmalar doğrultusunda verginin sonradan vergi dairesince tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına karar vermiştir.

Uygulama önerisi: alt yüklenici onay sürecine bir adım ekleyin, "damga vergisi ödendi mi?". Onay verilmeden önce vergi tahakkuk fişi veya ödeme belgesi istenmeli, belge yoksa 488 sayılı Kanunun 26'ncı maddesi uyarınca tutanak düzenleyip vergi dairesine bildirmelisiniz. Aynı kontrolü, idareye ibraz edilen diğer kağıtlar (teminat mektupları hariç; sözleşme, taahhütname, temlikname vb.) için de yapın. Alt yüklenici onayında ayrıca; alt yüklenicinin yasaklı olup olmadığını, işin hangi kısmını yapacağını ve yüklenicinin sorumluluğunun devam ettiğini de kontrol edin. Onay yazınıza bu kontrollerin yapıldığını gösteren kısa bir ek koyun.