Otopark bedellerini başka harcamalarda kullanabilir miyiz?

Var. Otopark bedeli, belediyenin serbestçe kullanabileceği bir gelir değil; kendi amacına tahsisli bir kaynaktır. Geçici olarak başka amaçla kullanılması hem tahsis amacına aykırıdır hem de idareyi faiz gelirinden yoksun bırakır.

3194 sayılı İmar Kanununa dayanılarak yürürlüğe konulan Otopark Yönetmeliğinin 4'üncü maddesinin (a) fıkrasına göre, otopark ihtiyacının parselinde karşılanması esastır. Aynı maddenin devamındaki fıkralara göre, parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan durumlarda Yönetmelik hükümlerine göre hesaplanacak otopark miktarına göre ortaya çıkan otopark bedelinin ilgili belediyeye yatırılması gerekir.

Yönetmeliğin 12'nci maddesinde ise tahsil edilen bu bedellerin akıbeti düzenlenmiştir: otopark bedelleri ayrı bir hesapta tutulur ve yalnızca otopark tesisi amacıyla kullanılır. Yani bu tutar, bütçenin genel nakit havuzuna karışan bir gelir gibi değerlendirilemez.

Başka amaçla kullanımın iki ayrı sonucu vardır:

1. Tahsis amacına aykırılık, vatandaştan otopark yapılması karşılığında alınan bedel, başka bir hizmete aktarılmış olur.
2. Gelir kaybı, para hesaptan çıktığı sürece o tutar üzerinden faiz geliri elde edilemez. Bu, geri konulsa bile telafi edilmeyen somut bir kayıptır.

Sayıştay'ın 2023 yılı denetim raporlarından birinde; Otopark Yönetmeliğine göre tahsil edilen paralardan otopark ihtiyacı dışındaki harcamaların finanse edildiği ve bu tutarların otopark hesabına geri gönderildiği tarihe kadar olan faiz gelirinden yoksun kalındığı görülmüştür. Sonuç bölümünde; otopark hesabında toplanan meblağın otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanıldığı gibi, bu tutar üzerinden belediyenin yaklaşık dokuz-on ay boyunca faiz geliri elde edemediği belirtilmiştir. İdare cevabında ekonomik koşullara atıf yapmıştır.

Uygulama önerisi: otopark bedellerini ayrı bir banka hesabında tutun ve bu hesabı vadeli değerlendirin; faiz geliri de aynı amaca tahsislidir. Hesaptan yapılacak her ödeme için otopark tesisi ile bağlantısını gösteren bir olur alın. Nakit yönetiminde sıkışıklık yaşıyorsanız çözümü tahsisli hesaplarda aramayın, bu, denetimde en kolay tespit edilen ve savunulması en zor uygulamalardan biridir. Yıl sonunda "tahsil edilen otopark bedeli / yapılan otopark yatırımı / hesap bakiyesi" tablosunu hazırlayıp faaliyet raporunuza koyun; bu şeffaflık, hem denetimi hem de vatandaşa hesap vermeyi kolaylaştırır.