Kiracımız yeri üçüncü kişilere kullandırıyorsa ne yapmalıyız?
5 yıl önce 2.149 görüntülenme Taşınır ve Taşınmaz Mal Yönetimi Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. Kiraya verdiğimiz alanı, kiracımız sözleşmede yazılı amacın dışında üçüncü kişilere kullandırıyor ve onlardan gelir elde ediyor. Yapmamız gereken nedir, işlem yapmazsak sorumluluk doğar mı?
Yapmanız gereken, sözleşmenizin öngördüğü yaptırım zincirini işletmektir. Aykırılığı bilip de işlem başlatmamak, sorumluluğu doğrudan idarenin ilgili görevlilerine yükler.
Belediye taşınmazlarına ilişkin kira sözleşmelerinde standart olarak üç hüküm bulunur ve bunlar birlikte okunur:
- Kullanım amacı, mecurun hangi faaliyet için kiralandığı açıkça yazılır. Bu amacın dışındaki her kullanım sözleşmeye aykırılıktır.
- Devir yasağı, kiracının, kiralayanın yazılı izni olmaksızın kiralananı üçüncü kişilere doğrudan ya da dolaylı olarak devir ve temlik edemeyeceği, herhangi bir ayni veya şahsi hakla sınırlayamayacağı ve üçüncü kişilerin istifadesine sunamayacağı düzenlenir.
- Yaptırım, taahhüdün şartname ve sözleşme hükümlerine uygun yerine getirilmemesi üzerine en az on gün süreli ihtar yapılır; aynı durum devam ederse ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir, sözleşme feshedilir ve hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Bu düzenin ihlali maddi bir kayıp da doğurur: kiralanan yerin üçüncü kişilere kazanç getirici biçimde kullandırılması halinde, belediye bütçesinde yer alması gereken gelir başkasının geliri haline gelir.
Sayıştay 6. Dairesinin 05.01.2021 tarihli, 773 sayılı kararında (585 sayılı ek ilamın 1'inci maddesi); tapuda kayıtlı suni gölet ve yeşil alanın, kiracısı olan belediye şirketi tarafından kira sözleşmesine aykırı olarak üçüncü kişilere kiralanması suretiyle kira kaybına neden olunduğu incelenmiştir. Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine yapılan yeniden değerlendirmede; sözleşmenin kullanım amacı ve devir yasağı maddeleri ile şartnamedeki ihtar-fesih hükmüne dayanılmıştır.
Sorumluluk dağılımı özellikle dikkat çekicidir: kamu zararının bir kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilirken, kalan tutarın; belediye başkanı ile birlikte, görevi sırasında kiraya verilen belediye taşınmazları üzerinde sözleşmeye aykırı tasarrufta bulunulduğunu tespit ederek yasal işlem başlatmayan emlak ve istimlak müdürüne müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir. Buna karşılık hukuk işleri müdürü ile mali hizmetler müdürünün kamu zararının oluşmasında dahli bulunmadığından sorumlu tutulmamalarına hükmedilmiştir.
Uygulama önerisi: kiraya verdiğiniz taşınmazlar için yılda en az bir kez yerinde denetim yapın ve tutanağa bağlayın; fiili kullanımın sözleşmedeki amaçla ve kiracıyla örtüşüp örtüşmediğini kontrol edin. Aykırılık tespit ettiğinizde ilk adım yazılı ihtardır, tarihini ve tebliğini belgeleyin. İhtara rağmen durum sürerse sözleşmedeki fesih ve teminat hükmünü uygulayın; "kiracıyla iyi ilişkiler" gerekçesiyle beklemek, sonradan sizin sorumluluğunuza dönüşüyor. Alt kullanım talebi geliyorsa bunu yazılı izin ve gerekiyorsa bedel güncellemesi ile karara bağlayın. Tespit yapan birim ile işlem yapacak birim farklıysa, tespit tutanağını resmi yazıyla devredin ve takip edin.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.