Tahsil ettiğimiz KDV'yi gelir olarak kaydedebilir miyiz?

Doğru değil. Tahsil edilen KDV idarenin geliri değildir; genel bütçe geliridir. Bedelden ayrıştırılmalı, ilgili hesapta izlenmeli ve beyanname ile beyan edilip vergi dairesine ödenmelidir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun "Verginin konusunu teşkil eden işlemler" başlıklı 1'inci maddesinde; Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler ile diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun "Mükellef" başlıklı 8'inci maddesinde ise, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların KDV mükellefi olduğu belirtilmiştir.

Dolayısıyla belediye, KDV'ye tabi bir teslim veya hizmet yapıyorsa bu işlem bakımından mükelleftir. Mükellefiyetin üç sonucu vardır:

1. Ayrıştırma, KDV dahil tahsil edilen bedelin içindeki vergi tutarı hesaplanarak ayrılır.
2. Muhasebeleştirme, ayrılan tutar gelir hesaplarına değil, ödenecek vergi ve fonların izlendiği hesaba (360, Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı) alınır.
3. Beyan ve ödeme, vergi dairesine beyanname verilir ve vergi süresinde ödenir.

Bu üç adımdan biri atlanırsa iki sorun birden doğar: idarenin faaliyet gelirleri olduğundan yüksek raporlanır ve beyan edilmemiş bir vergi borcu birikir. İkincisi zamanla vergi aslının yanında gecikme faizi ve ceza olarak idareye döner.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; idare tarafından yıl içinde üretilen mal ve hizmetlerin satışlarından KDV dahil olarak tahsil edilen tutarlardan vergiyi oluşturan kısmın ayrıştırılmadığı, bunlarla ilgili olarak vergi dairesine beyanname verilmediği ve genel bütçe geliri olan söz konusu vergi tahsilatlarının ilgili hesapta izlenmeyerek idarenin faaliyet geliri olarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde; satış bedellerinden KDV'nin ayrıştırılması, beyan edilip ödenmesi ve ilgili hesaplarda izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: gelir tarifenizde her kalem için "KDV hariç bedel" ve "uygulanacak oran" ayrı ayrı görünsün; "KDV dahil" tek bir rakam yazmak, tahsilat sırasında ayrıştırmayı unutturuyor. Tahsilat programınızda KDV'yi otomatik ayıran bir alan tanımlayın ve ay sonunda "tahsil edilen KDV / beyan edilen KDV / ödenen KDV" mutabakatını yapın. Hangi faaliyetlerinizin KDV'ye tabi olduğu konusunda tereddüt varsa mali müşavirinizle bir kalem bazlı liste çıkarın ve gerekiyorsa vergi dairesinden özelge talep edin. Geçmiş dönemlere ilişkin beyan edilmemiş vergi tespit ederseniz, pişmanlık ve ıslah imkanını değerlendirerek durumu bir an önce düzeltin.