Yüklenicinin aldığı asgari ücret desteğini hakedişten kesmeli miyiz?

Asgari ücret desteği, yüklenicinin kendi kaynağından değil İşsizlik Sigortası Fonundan sağlanan bir destektir. İşçilik maliyetini idarenin karşıladığı hizmet alımlarında bu destek yükleniciye kalırsa çifte finansman doğar; bu nedenle destek tutarı hakedişten kesilir.

Düzenlemeler, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen geçici maddelerde yer alır (ilgili yıllar için geçici 93 ve geçici 96'ncı maddeler gibi). Bu maddelerle, kapsama giren işverenlere belirli koşulları sağlamaları halinde asgari ücret desteğinden yararlanma imkanı getirilmiş ve destek tutarının İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacağı hükme bağlanmıştır. Uygulamaya ilişkin ayrıntılar Sosyal Güvenlik Kurumunun "Asgari ücret desteği" konulu genelgelerinde açıklanmıştır.

Kamu idareleri bakımından getirilen kural ise şudur: 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerce yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında; ihale dokümanında personel sayısı belirlenen ve haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçilikler için Fon tarafından karşılanan tutarlar, işverenlerin hakedişinden kesilir. Kesilen tutarlar ilgili Fona aktarılır.

Üç şartın birlikte gerçekleşmesi gerektiğine dikkat edin: fiyat farkı öngörülmüş olması, personel sayısının dokümanda belirlenmiş olması ve çalışma saatinin tamamının idarede kullanılması. Şartları taşımayan alımlarda kesinti yapılmaz; bu nedenle her sözleşme için ayrı değerlendirme yapılmalıdır.

Sayıştay'ın 2023 yılı denetim raporlarından birinde; bir kamu şirketi tarafından yüklenicilere ödenen hakediş ödemelerinden asgari ücret destek kesintilerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bulguda 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici maddelere ve SGK genelgelerine atıf yapılmış; sonuç bölümünde yapılan hakediş ödemelerinden asgari ücret destek kesintilerinin yapılması ve meblağın Türkiye İş Kurumuna gönderilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Uygulama önerisi: kapsama giren her sözleşme için bir kontrol listesi oluşturun, fiyat farkı öngörülmüş mü, personel sayısı dokümanda belirli mi, çalışma saatinin tamamı idarede mi kullanılıyor? Üçüne de "evet" diyorsanız hakediş şablonuna asgari ücret desteği kesintisi satırını ekleyin. Kesinti tutarını yüklenicinin beyanına bırakmayın; aylık prim ve hizmet belgesi ile SGK'nın destek tutarını gösteren dökümlerini hakediş ekinde isteyin ve kişi bazında karşılaştırın. Geçmiş yıllara ilişkin kesilmemiş tutarlar varsa, ilgili yılın destek tutarını hesaplatıp tahsil ve aktarım işlemini başlatın. Destek tutarları her yıl yeniden belirlendiğinden, hesabı ilgili yılın mevzuatı ve genelgesi üzerinden yapın.