İtfaiye teşkilatımızda kaç araç bulundurmak zorundayız?

Belirleyici ölçüt nüfustur. Belediye İtfaiye Yönetmeliği, itfaiye teşkilatının bulundurması gereken asgari araç sayısını nüfus dilimlerine göre ayrı ayrı göstermiştir; bu, takdire bırakılmış değil, asgari olarak sağlanması gereken bir standarttır.

Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin "Araç" başlıklı 42'nci maddesinin birinci fıkrasında; itfaiye teşkilatının asgari araç sayısının ilgili TSE veya EN standartlarına uygun olarak nüfus kriteri esas alınarak belirleneceği hükme bağlanmıştır. Maddenin devamındaki bentlerde her nüfus dilimi için araç türü ve sayısı ayrı ayrı sayılmıştır. Örnek olarak, maddenin (f) bendinde nüfusu 200.000-300.000 olan yerlerde; en az 1 adet kurtarma aracı, 2 adet çok maksatlı kurtarma aracı, 8 adet itfaiye söndürme aracı, 2 adet merdivenli araç, 3 adet çift kabinli pikap ve 1 adet hizmet aracı bulunacağı belirtilmiştir. Kendi nüfusunuza karşılık gelen bendi Yönetmeliğin yürürlükteki metninden kontrol edin.

Maddenin ikinci fıkrasında ayrıca; itfaiye araçlarının cins ve nitelik yönünden, teknolojik gelişmelere uygun olarak geliştirileceği ve yenileneceği düzenlenmiştir. Yani yükümlülük yalnızca sayısal değildir; mevcut araçların kullanılabilir ve güncel olması da aranır. Kayıtta görünen ancak fiilen hizmet veremeyen bir araç, standardı karşılamış sayılmaz.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde belirtilen asgari araç sayısının belediyenin itfaiye teşkilatında bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde; Yönetmeliğe göre bulundurulması gereken asgari araçların bulundurulmasının sağlanması ve yangınla mücadele kapsamında kullanılması gereken ödeneklerin bütçelere konulması için gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: önce bir mevcut durum tablosu çıkarın, Yönetmelikte nüfusunuz için öngörülen araç türü ve sayısı ile fiilen hizmette olan araçlarınızı yan yana koyun; hurdaya ayrılmış, uzun süredir arızalı veya başka birimde kullanılan araçları "mevcut" saymayın. Eksiklik varsa bunu stratejik plan ve performans programına hedef olarak işleyin ve yatırım ödeneğini bütçeye koyun; bulgunun asıl sonucu, eksikliğin bütçesiz bırakılmasıdır. Kısa vadede kiralama veya yakın belediyelerle karşılıklı yardım protokolü çözüm üretebilir; ancak bunlar asgari araç yükümlülüğünü kalıcı olarak ortadan kaldırmaz. Araç bakım-onarım kayıtlarını ve hazır bulunuşluk oranlarını düzenli raporlayın.