Kira sözleşmesini ihaleyi kazanan kişinin şirketiyle imzalayabilir miyiz?

Evet. İhale, teklifi kabul edilen istekli adına sonuçlanır; sözleşmenin tarafı da ihale üzerinde kalan kişi olmak zorundadır. Başka bir kişi veya şirketle sözleşme imzalamak, ihalenin sonucunu değiştirmek anlamına gelir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun kurduğu sistemde ihale; ilan, şartname, teklif, komisyon kararı ve onay aşamalarından geçerek belirli bir kişi lehine sonuçlanır. İsteklinin mali ve mesleki durumu, sunduğu belgeler ve yatırdığı teminat bu kişiye aittir. Sözleşmenin farklı bir tüzel kişiyle imzalanması halinde:

- İhalede değerlendirilen yeterlik ve güvenilirlik, sözleşmenin tarafında bulunmaz;
- Teminat ile sözleşmenin tarafı arasındaki bağ kopar;
- Yeni kurulan şirketin payları devredildikçe muhatap sürekli değişir;
- Alacağın takibinde kime karşı, hangi sıfatla dava açılacağı tartışmalı hale gelir.

Sonuç, çoğu zaman tahsil edilemeyen bir alacak ve kaybedilen davalardır.

Sayıştay'ın 2023 yılı denetim raporlarından birinde; bir kamu şirketinin bünyesindeki spa ve fitness alanının kiralanması işinde, 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihaleyi bir gerçek kişinin kazandığı ve yönetim kurulu kararında da bu kişinin adının belirtildiği; ancak kira sözleşmesinin bu kişinin sonradan kurduğu şirketle imzalandığı tespit edilmiştir. Bulguya göre söz konusu şirketin payları, kira sözleşmesi devam ederken üç defa tamamen başka kişilere devredilmiş; bu durum, sözleşmenin tarafının belirlenmesinde ve şirketin idareye olan ödenmemiş kira borcunun yasal takibinde sorunlar yaratmıştır. Sonuç bölümünde; ortaya çıkan fiili durumun yarattığı karmaşanın takibe ilişkin davaların kaybedilmesine yol açabileceği ve dava harcı ile icra giderleri bakımından da idareyi zarara uğratabileceği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: sözleşme imzalanmadan önce ihale kararındaki ad ile sözleşmedeki adın birebir aynı olduğunu kontrol edin; bu, tek satırlık ama en kritik kontroldür. İhaleyi kazanan kişi işi kurduğu şirket üzerinden yürütmek istiyorsa, bunun yolu sözleşmeyi baştan farklı bir tarafla imzalamak değil, şartnamede öngörülmüşse ve idare izin verirse sözleşmenin devri usulünü işletmektir; devir halinde yeni teminat alın ve devir kararını dosyaya koyun. Tüzel kişi kiracılarda sözleşmeye, pay devri halinde idareye bildirim ve gerekirse fesih hakkı veren bir madde ekleyin. Kira alacaklarını, kiracının değişip değişmediğinden bağımsız olarak aylık takip edin; birikmiş borcu fark ettiğinizde muhatabınızın kim olduğunu aramak zorunda kalmayın.