Meclis kararlarımızı zaten mevzuata uygun şekilde alıp uyguluyoruz; bu kararların özetlerini ve komisyon raporlarını...

Yeterli değil, çünkü 5393 sayılı Kanun, bir kararın usulüne uygun alınmasıyla, o kararın kamuoyuna duyurulmasını ayrı ayrı ve açıkça düzenlenmiş iki farklı yükümlülük olarak ele alır; birini yerine getirmek, diğerini otomatik olarak karşılamaz: 2024 denetiminde aynen, 'İdarenin mevzuat gereği kamuoyuna açıklaması gereken bilgi, belge, karar ve raporları resmi internet sitesinde YAYIMLAMADIĞI görülmüştür.' Kanun, en az üç ayrı belge türü için açık yayın yükümlülüğü koyar: (1) m.23, 'kesinleşen meclis kararlarının ÖZETLERİNİN YEDİ GÜN İÇİNDE uygun araçlarla HALKA DUYURULACAĞI' (başkan tarafından iade edilip meclis ısrarıyla kesinleşen kararlar dahil); (2) m.24, 'İhtisas komisyonları... raporları ALENIDİR, çeşitli yollarla HALKA DUYURULUR'; (3) m.25 ve m.55, meclisin oluşturduğu denetim komisyonu raporu ile iç/dış denetim raporlarının sonuçlarının kamuoyuna açıklanacağı ve meclisin bilgisine sunulacağı'. Ayrıca 5018 sayılı Kanun m.7 genel bir mali saydamlık ilkesi koyar: 'kamu idarelerinin yıllık programlarının, stratejik planlar ile bütçelerinin uygulanması ve uygulama sonuçlarının ve raporlarının kamuoyuna AÇIK VE ULAŞILABİLİR OLMASI gerekmektedir.' Denetim, sizin durumunuzda hiçbirinin yerine getirilmediğini tespit eder: 'kesinleşen meclis karar özetleri, belediyenin yıllık kurum bütçesi, mali tabloları ve diğer yayımlanması zorunlu hususların kamuoyu bilgisine SUNULMADIĞI tespit edilmiştir.' Sonuç: 'İdarenin açıklaması zorunlu bilgi, belge, karar ve raporları internet sitesinde YAYIMLAYARAK kamuoyu bilgisine SUNMASI gerekmektedir.'

Analiz: (1) 'İçerik doğru, süreç usulüne uygun' güvencesi; KARARIN GEÇERLİLİĞİ ile KARARIN KAMUOYUNA AÇIKLANMASI'nı karıştırır: bir meclis kararının usulüne uygun alınmış olması, o kararın hukuken geçerli olduğu anlamına gelir, ama bu, kararın halka duyurulması yükümlülüğünü yerine getirmez; kanun bu ikisini ayrı maddelerde, ayrı ayrı düzenlemiştir (kurtalan-meclis-karari-ihtisas-komisyonu ve cizre-hayvan-bakimevi-kurulmamasi dosylarının 'bir sürecin doğru işlemesi, o sürecin sonucunun kamuoyuna açıklanması yükümlülüğünü karşılamaz' sürümü: kanun bir işlemin (karar alma) usulünü ve o işlemin sonucunun duyurulmasını (yayın) ayrı hükümlerle düzenlediğinde, birincisinin yerine getirilmesi ikincisini otomatik olarak sağlamaz). (2) Üç farklı belge türü (karar özeti, komisyon raporu, denetim raporu), her biri KENDİ maddesiyle ayrı ayrı yükümlülük taşır: bu belgelerin hepsinin aynı yerde (internet sitesi) toplanması pratik bir çözüm olsa da, hukuki yükümlülük her biri için ayrı ayrı vardır, birini yayımlayıp diğerini atlamak, o belgeye özgü maddeyi ihlal etmeye devam eder. (3) Denetim komisyonu raporunun yayımlanmaması, özellikle önemlidir çünkü bu rapor MECLİSİN kendi iç denetim mekanizmasının çıktısıdır: eğer meclisin kendi oluşturduğu denetim komisyonunun bulguları bile kamuoyuyla paylaşılmıyorsa, bu, belediyenin kendi iç denetim sonuçlarını gizli tutması anlamına gelir, bu da hesap verebilirliğin en temel araçlarından birinin işlevsiz kalmasına yol açar. (4) Düzeltme; meclis karar özetlerinin, ihtisas komisyonu raporlarının ve denetim komisyonu raporunun, kanunda öngörülen sürelerde (m.23 için 7 gün) internet sitesinde yayımlanmasıdır.

Yapılacaklar: (1) Belediyenin internet sitesinde, meclis karar özetleri için ayrı bir bölüm oluşturulup her toplantı sonrası 7 gün içinde güncellensin. (2) İhtisas komisyonu raporları, hazırlandıkları anda aynı bölümde yayımlansın. (3) Denetim komisyonu raporu ile iç/dış denetim raporlarının sonuçları, meclise sunulmasıyla eş zamanlı olarak kamuoyuyla paylaşılsın. (4) Bu üç belge türünün yayın takibi için sorumlu bir birim/personel atanıp, düzenli kontrol yapılsın.

Uygulama önerisi: 'kararlarımız usulüne uygun alınıyor' güvencesiyle yetinmeyin, her belge türü için ayrı bir 'yayımlandı mı' kontrolü yapın, çünkü kanun bu yükümlülükleri madde madde ayrı ayrı düzenlemiştir. Ve denetçinin ölçüsü nettir: bir kararın veya raporun usulüne uygun hazırlanmış/alınmış olması, o belgenin kamuoyuna açıklanması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; her ikisi de ayrı ayrı yerine getirilmesi gereken şartlardır.