Su verilen mahallede abonelik hiç kurulmamışsa ne yapılır?

Önce bir gerçek olarak kabul edilip sonra sistemli biçimde bitirilerek, çünkü mevzuat; aboneliği tarafların keyfine değil, iki yönlü bir yükümlülüğe bağlamıştır: 2024 denetiminde aynen, 'hizmet sınırları içerisinde içmesuyu ve atıksu hizmeti sunulan bazı mahallelerde ABONELİK İŞLEMLERİNİN TESİS EDİLMEDİĞİ' tespit edilmiştir. Çerçeve; Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği (m.7) ve Teknik Usuller Tebliği m.30'dur: hizmet verilen 'tüm gerçek ve tüzel kişiler; ABONE OLMAK, SAYAÇ TAKTIRMAK ve sayacı işler durumda muhafaza etmekle', idareyle birlikte, yükümlüdür; idare de 'abonesiz ve sayaçsız su kullanımını ÖNLEMEK maksadıyla gerekli çalışmaları yapar' ve abonelik tesis edilirken kullanım şekline göre abone türleri belirlenerek sisteme girilir: yani aboneliksiz mahalle; ne kullanıcının hakkı ne idarenin takdiridir, su kayıpları yönetiminin (idari kayıp) tam ortasında duran, her gün büyüyen bir açıktır.

Analiz: (1) Aboneliksiz kullanım; üç kaybın toplamıdır: gelir, üretilip şebekeye verilen su; faturasız aktığı her ay tarifesiz bir bağıştır; veri, sayaçsız mahallede tüketim ölçülemez: su bütçesi, kayıp-kaçak oranı, yatırım planlaması hep tahmine kalır; adalet, komşu mahalle faturalı içerken bir mahallenin kayıtsız içmesi: tahsilat ahlakını bölge genelinde çürütür, 'onlar ödemiyor' cümlesi, en bulaşıcı gerekçedir (sayaç-okunmayan-mahalle ve ücretsiz-su-sayaç dosyalarının abonelik sürümü: şebekeye bağlanan her hane, sicile de bağlanmalıdır). (2) Kayıt operasyonu; saha + kampanya birlikteliğidir: mahalle bazlı hane tespiti (numarataj-şebeke projesi-saha taraması), sayaç takma programı ve kayıt kampanyası (başvuru kolaylığı, geçmişe makul geçiş düzeni), cebri yaklaşım tek başına direnç üretir: kampanyayla gelmeyene ise Tebliğ'in verdiği araçlar (önleme çalışmaları, kaçak kullanım yaptırımları) uygulanır. (3) Geçmişin tahakkuku; ölçülebilenle sınırlı kurulur: sayaçsız geçmiş dönem için emsal tüketim esaslı tahakkuk imkanları mevzuat çerçevesinde değerlendirilir, ama asıl kazanım geleceğin kayıt altına alınmasıdır: operasyonun başarısı, geriye dönük ceza hesabından çok abone sayısı artışıyla ölçülür. (4) Kurumsal kök neden de onarılmalıdır: bu mahalleler neden yıllarca kayıtsız kaldı, şebeke devirlerinde (6360) abone devrinin yapılmaması, kırsal bölge ihmali, personel planlaması: cevap; aynı durumun başka mahallelerde sürmemesi için gereklidir.

Yapılacaklar: (1) Envanter: aboneliksiz mahalleler hane bazında tespit edilip (numarataj-saha) kayıt hedef listesi çıkarılsın. (2) Operasyon: sayaç takma ve abonelik kayıt kampanyası takvimli yürütülsün; gelmeyenlere kaçak kullanım süreçleri uygulansın. (3) Tahakkuk: kayıt sonrası düzenli faturalama başlatılsın; geçmiş dönem için mevzuata uygun emsal tahakkuk değerlendirilsin. (4) İzleme: mahalle bazlı abonelik oranı ve faturalanamayan su miktarı yönetime dönemsel raporlansın.

Uygulama önerisi: hizmet haritanızda tek soruluk eşleşme testi uygulayın: 'su verdiğimiz her mahallenin hane sayısı ile abone sayısı birbirine yakın mı?' Yakınsa şebeke sicille örtüşüyordur, bir mahallede abone sütunu sıfırsa; oradaki her musluk, idarenin bütçesinden akmaktadır; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: hizmet verilen yerde abonelik tesis edilmek zorundadır.