At yarışı eğlence vergisinin ilçe payı bekletilebilir mi?

Riski; başkasının vergisini kendi kasasında çalıştırmanın bütün sonuçları, 2024 denetiminde aynen: 'TJK tarafından ödenen eğlence vergilerinden ilçe belediyeleri için ayrılması gereken payların DÜZENLİ BİR ŞEKİLDE aktarılmadığı' tespit edilmiştir; rakamlar da nettir: yıl içinde ilçeler adına ayrılan ~41,5 milyon TL + önceki yıldan devreden ~22,2 milyon TL = 63,7 milyon TL ödenmesi gereken paydan ~38 milyonu ödenmiş, ~25,8 milyon TL hala aktarılmamıştır. Verginin çerçevesi 2464'tedir: m.17-18, eğlence işletmelerinin faaliyeti vergiye tabidir, mükellef işletendir (TJK); m.20-21, at yarışlarında bilet hasılatından %10, müşterek bahislerde KDV düşüldükten sonraki tutardan %5; m.22, müşterek bahis vergisi izleyen ayın 20'sine kadar beyan edilip ödenir; 5216 da payın sahibini gösterir: bu vergiden ilçelere düşen pay onların kanuni geliridir, ve m.98'in köprüsü sert işler: bu paylar hakkında VUK ve 6183 hükümleri uygulanır, geciken pay; gecikme zammıyla büyüyen bir amme borcuna dönüşür: denetçinin 'ek mali külfet' uyarısı tam budur.

Analiz: (1) Ayrılan ama gönderilmeyen pay; en dürüst görünümlü işgaldir: hesaben ayırma, sorumluluğu kabul edip parayı teslim etmemektir: BŞB; ilçelerin bütçe hakkını fiilen kendi nakit yönetimine katmıştır, ilçe cephesinde bütçelenen gelir gelmez, yatırım-hizmet planı aksar: aynı vergi mükellefinin (bahisçinin) parası, hizmetine dönmesi gereken ilçeye değil, büyükşehirin kasa rahatlığına çalışır (Hazine-satış-payı ve otopark-payı dosyalarının eğlence sürümü: pay; muhasebe kaydıyla değil, banka transferiyle ödenir). (2) Devreden bakiye; bulgunun sicilidir: önceki yıldan 22 milyon devretmesi, sorunun arızi değil, yerleşik olduğunu gösterir: denetçi de idarenin '2025'te ödedik' cevabına karşı notunu düşmüştür, sonradan yapılan kayıt, 2024 mali tablolarındaki hatayı düzeltmez: geç ödeme; hem tabloyu hem takvimi bozmuş olur. (3) Faiz-zam riski iki uçludur: ilçeler 6183 kanalıyla gecikme zammı talep edebilir, BŞB; kendi ihmalinin faturasını kamu içinde faiz olarak öder: kamudan kamuya faiz, hizmete gitmeyen en anlamsız giderdir. (4) Çözüm otomasyondur: TJK'dan gelen her tahsilatta ilçe paylarının aynı ay içinde hesaplanıp otomatik transferi, emanet hesap düzeni, aylık pay cetveli ve ilçelerle dönemsel mutabakat: pay dağıtımı takvime bağlanınca bakiye birikemez.

Yapılacaklar: (1) Bakiye kapatma: aktarılmamış ~25,8 milyon TL pay; gecikme boyutu da hesaplanarak ivedilikle ilçelere ödensin. (2) Otomatik dağıtım: TJK tahsilatlarında ilçe paylarının ayrılma-aktarılma işlemi aylık otomatik rutine bağlansın; emanet hesapta bekletme süresi sınırlandırılsın. (3) Mutabakat: ilçelerle dönemsel pay mutabakatı yapılıp cetveller paylaşılsın; devreden bakiye her ay raporlansın. (4) Muhasebe düzeni: ilçe payları BŞB gelirlerinden net ayrıştırılıp emanet karakterli hesaplarda izlensin; mali tablolarda ilçelere borç olarak görünsün.

Uygulama önerisi: her TJK tahsilatında tek soruluk yol testi uygulayın: 'bu paranın ilçelere ait kısmı kaç gün içinde onların hesabına ulaşıyor?' Cevap 'aynı ay' ise pay düzeni sağlıklıdır, 'devrediyor' ise büyükşehir; ilçelerin vergisiyle kendine kredi açmıştır; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: eğlence vergisi payları ilçelere düzenli gönderilmemiştir.