Damga süresi geçmiş sayaçla tahsilat yapılır mı?

Sayıyla görülmüştür, 2023 denetiminde aynen: 'il genelinde aboneler tarafından kullanılan sayaçların 100.386'sının DAMGA YILININ GEÇMİŞ olduğu ve bunların KULLANILMAYA DEVAM edildiği.' Sorumluluk adresi de nettir: Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği'ne göre su sayacının 'kullanıcısı'; sayacı dağıtım ağında kullanan SU VE KANALİZASYON İDARESİDİR, periyodik muayene; il müdürlüklerince yapılan genel muayenedir, süresi su sayaçları için 10 yıldır ve 'periyodik muayenelerin yaptırılması sorumluluğu kullanıcıya, yani idareye aittir': yani süresi geçen her sayaç; abonenin değil, idarenin kabahat hanesine yazılır.

Analiz: (1) Damga; faturanın hukuki mührüdür: tahakkukun tek dayanağı sayacın gösterdiği endekstir, muayenesi geçmiş sayaç: ölçümü hukuken güvenilmez kılınmış bir alettir: abone itirazlarında, kaçak-usulsüz kullanım uyuşmazlıklarında idarenin elindeki tek delil, kendi ihmaliyle şüpheli hale gelir, 100 binlik stok; 100 bin dosyalık savunma zafiyetidir (tartısız-teslim ve arıtılan-faturalanan dosyalarının abone ölçeği: ölçmeyen ya da ölçümü şüpheli alet, gelirın zeminini eritir). (2) Eskiyen sayaç; genellikle idare aleyhine yanılır: yaşlanan mekanik sayaçlar düşük debilerde eksik ölçme eğilimindedir, süresi geçmiş devasa park: görünmez bir tahakkuk kaybı olarak her ay faturalara yansır, kayıp-kaçak oranının bir bölümü, aslında sahadaki yorgun sayaçlardır: değişim programı; maliyet değil, geri dönüşü hesaplanabilir bir gelir yatırımıdır. (3) İdari yaptırım cephesi de açıktır: muayene yükümlülüğünü ihlal; ölçüler-ayar mevzuatının idari para cezalarına konu olabilir, idare; hem gelir kaybeder hem ceza riski taşır: çifte fatura. (4) Yüz binlik stok, programsız eritilemez: yaş-öncelik analizi (en eski ve en yüksek tüketimli aboneler önce), yıllık değişim kotaları, ihale-lojistik planı ve söküm-takma kayıt düzeni, sayaç yönetimi; envanter yazılımıyla izlenen sürekli bir operasyon olmalıdır: bir kerelik kampanya, on yıl sonra aynı bulguyu geri getirir.

Yapılacaklar: (1) Envanter-önceliklendirme: damga süresi geçen sayaçların yaş-çap-tüketim bazlı dökümü çıkarılsın; değişim öncelik listesi oluşturulsun. (2) Değişim programı: yıllık hedefli sayaç değişim-muayene programı (bütçe-ihale takvimiyle) kurulsun; gerçekleşme aylık raporlansın. (3) Süreç düzeni: yeni takılan her sayacın damga-tarih kaydı abone sistemine işlensin; süresi yaklaşanlar otomatik iş emrine düşsün. (4) Gelir analizi: değiştirilen sayaçlarda değişim öncesi-sonrası tüketim kıyası yapılarak programın gelir etkisi ölçülsün, sonuç, programın finansman gerekçesi olarak yönetime sunulsun.

Uygulama önerisi: abone sisteminizde tek soruluk mühür testi uygulayın: 'faturasını kestiğimiz sayaçların yüzde kaçının damgası bugün geçerli?' Oran yüksek ve iyileşiyorsa gelir sağlam zemindedir, soru cevapsızsa yüz binlerce fatura, süresi geçmiş bir mühre yaslanıyordur; ve denetçi bunu tek sayıyla yazar: damga yılı geçmiş 100.386 sayaç.