Borçlarını ödemeyen belediye icrada neyi kaybeder?

Rakamlarıyla demiştir, 2024 denetiminde aynen: 'giderlerini zamanında ve tam olarak ödememesi nedeniyle ÇOK SAYIDA VE YÜKSEK TUTARLARDA İCRA TAKİBİNE uğradığı ve icra masraf-giderleri ödendiği', dökümüyle: ilamlı-ilamsız toplam 187,4 milyon TL icra takibi ve tek yılda yevmiye kayıtlı 7,6 milyon TL icra ödemesi. Ölçü 5393 m.14/3'tedir: hizmetlerin öncelik sırası; belediyenin mali durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir, denetçinin çıkarımı da nettir: bütçe-nakit planlanırken önce tahakkuk etmiş amme borçları ve muaccel borçları karşılayacak seviye korunur; borçlar, icra takibine gerek bırakılmadan zamanında ve defaten ödenir.

Analiz: (1) 'Sonunda ödüyoruz' cümlesi; farkın itirafıdır: icra kanalından ödenen her borç, anaparanın üstüne faiz + vekalet ücreti + harç-masraf taşır: yıllık 7,6 milyonluk icra ödemesinin önemli bölümü; hizmete değil, geç kalmanın cezasına gitmiş kamu kaynağıdır, SGK-vergi gecikme zammı dosyalarının genel bütçe sürümü: geciken ödeme, en pahalı krediyle alınmış borçtur. (2) İcra; nakit krizini çözmez, derinleştirir: hesaplara gelen hacizler; idarenin ödeme takvimini kendi elinden alır, hangi borcun önce ödeneceğine artık icra daireleri karar verir: planlama yetkisini kaybeden mali hizmetler, her sabah bloke çözmeye çalışan bir itfaiyeye döner (haczedilemeyen-gelirler-ayrı-hesap dosyası bu ortamda hayat sigortasıdır; ama sigorta, yangını önlemenin yerini tutmaz). (3) Piyasa cezası görünmez kalemdir: düzenli ödemeyen idareyle çalışan yükleniciler; gecikme riskini teklife fiyatlar, ihaleleriniz, borçlu ünvanınızın zammını öder: icra listesi kabardıkça, rekabetin en iyi teklifleri masadan çekilir. (4) Çıkış; borç envanteri ve takvimle başlar: muaccel borç stoku (alacaklı-vade-faiz durumu) tek tabloda toplanır; nakit akışına 'zorunlu ödemeler önce' kuralı konur; alacaklılarla sulh-taksit protokolleriyle icra dosyaları kapatılır, kapanan her dosya, faiz saatini durdurur.

Yapılacaklar: (1) Borç envanteri: ilamlı-ilamsız tüm takiplerin dökümü (anapara-faiz-masraf-alacaklı) çıkarılsın; icra kanalıyla ödenen yıllık toplamın içindeki faiz-masraf payı raporlansın. (2) Sulh-taksit programı: büyük dosyalarda alacaklılarla ödeme protokolü yapılıp takipler kapatılsın; protokol takvimi nakit planına bağlansın. (3) Öncelik kuralı: aylık nakit planında muaccel borçlar ve amme yükümlülükleri birinci sıraya kodlansın; bunlar karşılanmadan ihtiyari harcama onaylanmasın, m.14/3 gerekçesiyle yazılı talimat çıkarılsın. (4) Erken uyarı: vadesi yaklaşan-geçen borçların haftalık raporu üst yönetime sunulsun; icra öncesi ödeme fırsatı kaçırılan dosyalar için sorumluluk değerlendirilsin.

Uygulama önerisi: mali hizmetlerde tek soruluk saat testi uygulayın: 'bu ay ödediğimiz icra kaleminin ne kadarı anapara, ne kadarı gecikmenin bedeli?' Oranı bilen idare, döngüyü kırmaya başlamıştır, bilmeyen ise faiz ve vekalet ücretini hizmet sanıyordur; ve denetçi bunu iki rakamla yazar: 187,4 milyon takip, 7,6 milyon icra ödemesi.