Sözleşme kapsamı dışındaki ilçelerde iş yaptırılır mı?

Saymıştır, hem de ilçe ilçe: 2024 denetiminde, kapalı teklifle ihale edilip 10 yıllık sözleşmeye bağlanan işte aynen: 'iş kapsamında kurulacak 800 adet duraktan 185 ADEDİNİN, sözleşme ve şartnamede belirtilen ilçeler DIŞINDA yapıldığı', dökümüyle: 51'i Manavgat, 40'ı Alanya, 33'ü Serik, 17'si Korkuteli ve diğerleri. Sözleşme ise açıktır: m.2 ve teknik şartname m.1, işin kapsamı beş merkez ilçenin sınırları içidir; şartname m.5, yeni duraklar 'işin kapsamı bölümünde belirtilen ilçeler dahilindeki' yerlere kurulur: yani her kapsam dışı durak; sözleşmenin çizdiği haritanın dışına atılmış bir imzadır.

Analiz: (1) Sözleşmenin kapsamı, ihalenin kendisidir: istekliler teklif verirken beş ilçenin nüfusunu, reklam gelir potansiyelini, lojistiğini fiyatlamıştır, kapsamı sonradan il geneline genişletmek; ihale edilmemiş bir işi mevcut yükleniciye ihalesiz vermek demektir: aynı iş kolu olması bunu hafifletmez, tam tersine 'yeni ihale açılsaydı başka istekliler de yarışırdı' sorusunu doğurur (iş-artışıyla-alan-dışı-iş ve saklı-hak dosyalarının işletme-sözleşmesi sürümü: kapsam; taraflar anlaştı diye değil, yeniden yarışılarak genişler). (2) Bedel dengesi de bozulur: işletme süresi-ciro payı-kira; beş ilçelik kapsamın matematiğiyle kurulmuştur, 185 ek durak; yükleniciye sözleşmede fiyatlanmamış bir reklam envanteri (gelir alanı) hediye eder: idarenin bu duraklardan aldığı karşılığın dayanağı yoktur ya da eski formüle sıkışmıştır, genişleyen kapsamın geliri, ihalesiz belirlenmiş olur. (3) İlçe belediyeleri katmanı: kapsam dışı ilçelerde durak-reklam düzeni; o ilçelerin ve büyükşehirin ilgili birimlerinin yetki-tarife alanına dokunur, tek sözleşmeyle il geneline yayılan fiili tekel; başka işletme ihalelerinin de önünü keser. (4) Doğru yol iki şeritlidir: yeni ilçeler için ayrı ihale (ya da mevcut sözleşme sona erdiğinde il ölçekli yeni kapsamla ihale); acil kurulum gerekiyorsa idarenin kendi imkanıyla kurup işletmeyi ihaleye taşıması, mevcut yükleniciye 'devam et' demek listede yoktur.

Yapılacaklar: (1) Envanter-tespit: kapsam dışı kurulmuş tüm durak-materyallerin listesi (yer-tarih-reklam yüzü) çıkarılsın; bunlardan elde edilen reklam gelirleri ve idareye yansıyan pay analiz edilsin. (2) Hukuki ayrıştırma: kapsam dışı üniteler için sözleşme ilişkisinin durumu (dayanaksız kullanım-ecrimisil-devir) hukuk görüşüyle netleştirilsin; süre sonunu beklemeden ayrı ihale seçeneği değerlendirilsin. (3) Sorumluluk: kapsam dışı iş yaptırma talimatını veren-onaylayan süreç belgelenip değerlendirilsin. (4) Sözleşme yönetimi standardı: işletme sözleşmelerinde kapsam değişikliğinin ancak ihale ile yapılabileceği; kontrol teşkilatının saha kurulumlarını sözleşme haritasıyla karşılaştırdığı dönemsel rapor düzeni kurulsun.

Uygulama önerisi: işletme sözleşmelerinde tek soruluk harita testi uygulayın: 'bu ünitenin koordinatı, sözleşmenin kapsam maddesindeki sınırın içinde mi?' İçindeyse kurulum sözleşmenin ifasıdır, dışındaysa ihalesiz yeni bir iştir; ve denetçi bunu rakamla yazar: 800 duraktan 185'i kapsam dışında.