Kesin kabul, teminat süresinden sonraya sarkarsa ne olur?

Görünmüştür, 2024 denetiminde aynen: 'bazı ihalelerde, GEÇİCİ KABUL ile KESİN KABUL tarihi arasındaki sürenin, idari şartnamede öngörülen TEMİNAT SÜRESİNİN OLDUKÇA ÜZERİNDE olduğu.' Tanım zinciri YİGŞ'tedir: m.42, geçici kabul ile kesin kabul arasında geçecek süre TEMİNAT SÜRESİDİR ve (sözleşmede aksi yoksa) on iki aydan az olamaz; m.44, belirlenen tarihte, yüklenicinin başvurusuyla kesin kabul yapılır; başvurmazsa idare RESEN kesin kabul işlemlerine başlayabilir. Yani sarkma; yüklenicinin değil, takvimi işletmeyen idarenin tercihidir.

Analiz: (1) Teminat süresi bir sözleşme dönemidir: bu dönemde yüklenici; sürekli bakım niteliğindeki işleri yapmakla yükümlüdür ve kesin teminatı bu yükümlülüğün rehinidir, dönem şartnamedeki tarihte kesin kabulle kapatılır: kapatılmayınca üç belirsizlik doğar, (a) yüklenici cephesi: teminatı çözülmeyen, hesabı kapanmayan yüklenici (kesin hakediş-teminat iadesi bekleyen); (b) idare cephesi: bakım yükümlülüğünün fiilen bitip bitmediği, kusur-eksik tespitinin hangi tarihe göre yapılacağı bulanıklaşır, yıllar sonra yapılacak kesin kabulde 'bu çatlak teminat döneminde mi oluştu' tartışması ispatsız kalır; (c) belge cephesi: mektup vadeli teminatlarda süre uyumu (1607-poliçe-süre ailesi) kaçar. (2) Resen yetki; süs değildir: m.44'ün 'idare resen başlayabilir' hükmü; tam bu atalet için yazılmıştır, yüklenici başvurmuyor diye bekleyen idare; kendi yetkisini kullanmayarak dosyayı uyutmuştur: bekleyiş, yüklenici lehine de değildir; iki tarafın hesabı birden askıda kalır. (3) Takvimin sahibi: geçici kabul tutanağı imzalandığı gün; kesin kabul tarihi hesaplanabilir hale gelir, bu tarihi ajandaya yazmayan yapı denetim-ihale birimi, sarkmayı örgütlemiş olur (nihai-proje-teslimi N340, garanti-çizelgesi N353 dosyalarının kabul-takvimi halkası: işin kapanışı da, açılışı kadar planlıdır). (4) Sarkmış stokta öncelik: teminat süresi en çok aşılmış işlerden başlayarak resen kabul programı; kabul öncesi saha incelemesinin (kusur-eksik listesi) özenli yapılması, yıllar geçmişse bile tutanak, mevcut durumu dürüstçe yazmalıdır.

Yapılacaklar: (1) Envanter: geçici kabulü yapılmış-kesin kabulü bekleyen tüm işleri listeleyin (geçici kabul tarihi-şartname teminat süresi-gecikme ayı); teminat mektup vadeleriyle çaprazlayın. (2) Resen kabul programı: sarkmış işler için m.44 uyarınca komisyonlar kurup takvimli kesin kabul turu başlatın; kusur-eksik çıkanlarda teminattan karşılama-tamamlatma süreçlerini işletin. (3) Takvim otomasyonu: geçici kabul onaylandığında sistem; kesin kabul tarihini otomatik üretsin ve 60-30 gün kala sorumlu birime uyarı düşsün, 'yüklenici başvurmadı' mazereti uyarı sistemine yenilsin. (4) Kapanış disiplini: kesin kabul onayı → kesin hakediş → teminat iadesi zincirinin standart süreleri iç genelgeyle belirlensin; her halka bir öncekine bağlansın.

Uygulama önerisi: yapım dosyalarında tek soruluk takvim testi uygulayın: 'bu işin kesin kabul tarihi ajandada hangi güne yazılı?' Yazılıysa dosya yaşıyordur, yazılı değilse; teminat süresi sessizce dolar, sorumluluk dönemi buharlaşır ve denetçi sarkmayı tek cümleyle ölçer: aradaki süre, teminat süresinin oldukça üzerindedir.