İtfaiye erliğine kimler, hangi şartlarla atanır?

Uymamıştır, 2024 denetiminde birebir olay yazılmıştır: 'uzman erbaş olarak görev yapmakta iken kendi isteğiyle istifa ederek ayrılan personelin, boş itfaiye memuru kadrosuna atandığı' ve atamanın mevzuata uygun olmadığı. İtfaiye erliği; 'uygun görünen adam' değil, şartları sayılmış bir kariyer kapısıdır, kapının anahtarları da üç ayrı mevzuatta durur.

Analiz: (1) Uzman erbaş yolu (3269 m.5 + 657 m.92): 657'ye tabi olmayan personelden kendi isteğiyle ayrılanlar; boş kadro ve girilecek sınıfın niteliklerini taşıma kaydıyla memuriyete atanabilir, ama uzman erbaşlar için özel eşik vardır: m.92 imkanından yararlanmak için en az YEDİ hizmet yılı tamamlanmış olmalıdır; yedi yılı olmayan istifalı uzman erbaşın memuriyete bu kapıdan geçişi baştan kapalıdır. (2) İtfaiyenin kendi süzgeci (Belediye İtfaiye Yönetmeliği): itfaiye erliğine ilk atama; kadro-KPSS-özel şartlar (yaş, boy-kilo, sağlık) ve sınav düzeniyle; naklen-kurum içi geçişler bile (m.18) 35 yaş sınırı + 15/A şartları + 15/E sınavında başarı ister, yani belediyenin kendi memuru dahi sınavsız er yapılamazken; dışarıdan istifalı personelin sınavsız atanması iki kat aykırıdır: itfaiyecilik; fiziki-teknik yeterliliği belgelenmiş bir meslektir, varsayılmış değil (itfaiye-müdürü-2-yıl 1915, sınavsız-müdürlük dosyalarının er kademesi). (3) Aykırı atamanın zinciri: atama sakat doğunca; maaş ödemeleri yersiz ödeme tartışmasına, kişinin statüsü idari işlem iptaline, imza atan yöneticiler sorumluluk sorgusuna açılır, 'çalışıyor, alıştı' savunması; şart eksiğini zamanla iyileştirmez (bölüm-şartı-ekonomist N332 dosyasının itfaiye sürümü: kadronun şartı, kişiye uydurulamaz). (4) Doğru yol her zaman vardı: ihtiyaç gerçekse; kadro ilanı-KPSS-sınav süreciyle atama, ya da şartları taşıyan mevcut memurlardan m.18 usulüyle geçiş, hız; usulü atlamanın gerekçesi değildir.

Yapılacaklar: (1) Atamayı hukuka taşıyın: bu atamanın geri alınması-düzeltilmesi seçeneklerini (kişinin şartlara uygun başka bir kadroya durumu dahil) hukuk görüşüyle karara bağlayın; ödemeler yönünden sorumluluk analizini yapın. (2) İtfaiye atamalarında kontrol listesi: er kadrosuna her atama öncesi 'yaş-15/A şartları-sınav-KPSS-kaynak mevzuat' satırlı form; İK ve hukuk parafı olmadan onaya gitmesin. (3) Geriye dönük tarama: son yıllardaki itfaiye-zabıta atamalarını aynı listeden geçirin; şart eksikli atamaları tespit edip aynı düzeltme sürecine alın. (4) İhtiyacı planlayın: itfaiye kadro açığını norm kadro-ilan takvimiyle (yılda bir alım planı) yönetin, kadro boşluğu, usulsüz atamanın mazereti olarak birikmesin.

Uygulama önerisi: üniforma gerektiren kadrolarda tek soruluk kapı testi uygulayın: 'bu kişinin dosyasında; yaş-sağlık-sınav şartlarının her biri için ayrı bir belge var mı?' Belgesi tam dosya atanır, 'uygun görünüyor' dosyası ise, denetçinin tek cümlesiyle döner: atama, mevzuata uygun değildir.