Kadın ve çocuk konukevi açmak hangi belediyeye zorunlu?

Kurtarmamıştır, 2024 denetiminde aynen yazılmıştır: 'belde nüfusunun yasayla belirlenen sınırı aşmış olmasına rağmen KADIN VE ÇOCUK SIĞINMA EVİ AÇILMADIĞI.' Hüküm nettir (5393 m.14/a): 'Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak ZORUNDADIR', diğer belediyeler için takdir ('açabilirler'), eşiği aşanlar için görevdir ('açmak zorundadır'). 'Devletin kuruluşu var' savunması; kanunun size ayrıca yüklediği görevi başkasının binasına havale edemez.

Analiz: (1) Eşiğin mekaniği: yükümlülük, nüfusun 100.000'i aştığı tespitle doğar, ADNKS sonuçları açıklandığında 'hazırlık süresi' diye bir muafiyet dönemi yazılmamıştır; eşiği aşan belediyenin bütçe-yatırım planına konukevi o yıl girmelidir (itfaiye-araç, bakımevi, sığınma-evi üçlüsü aynı ailedir: teşkilat-tesis zorunluluklarında 'henüz kuramadık' her denetimde tekrar yazılır, 1929-bakımevi dosyasının sosyal hizmet kanadı). (2) Görevin niteliği: kadına yönelik şiddetle mücadelede konukevi; 6284 rejiminin yerel ayağıdır, Aile Bakanlığı kuruluşları ile belediye konukevleri birbirinin alternatifi değil, kapasite ortağıdır; kanun koyucu büyük belediyeye ayrı kapasite kurdurmayı seçmiştir. (3) Uygulama esnekliği: zorunluluk 'binayı kendin yap' demek değildir, Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde; kendi açması esas olmakla birlikte protokollü modeller (Bakanlıkla iş birliği, bina tahsisi + işletme desteği) kurulabilir; ama 'hiçbir şey yapmamak' hiçbir modele girmez. (4) Gizlilik-güvenlik standardı: konukevi; adresi ifşa edilmeyen, güvenlik-personel standartları olan hassas bir tesistir, açmak kadar usulünce işletmek de denetim konusudur (sosyal-tesis-tarife, personel-standart dosyalarındaki disiplin burada güvenlik boyutuyla ağırlaşır).

Yapılacaklar: (1) Karar ve takvim: meclis gündemine konukevi açılışını alın; yer seçimi (gizlilik-ulaşım-güvenlik kriterli), kapasite (Yönetmelik standartları) ve bütçe kalemiyle bir termin planı bağlayın. (2) Model seçimi: kendi işletme / Bakanlıkla protokol / büyükşehir-ilçe iş birliği seçeneklerini kapasite-maliyet tablosuyla karşılaştırıp kararlaştırın, seçtiğiniz modelin yazılı protokol-yönetmelik altyapısını kurun. (3) Geçiş dönemi köprüsü: konukevi faaliyete geçene dek; sosyal hizmet birimi üzerinden ŞÖNİM ile yönlendirme protokolü, acil barınma için otel-misafirhane anlaşması gibi ara tedbirleri belgeleyin, 'boşluk yok' kanıtınız olsun. (4) İşletme standardı: açılışta iç yönerge (kabul-gizlilik-güvenlik-psikososyal destek), personel planı ve tarife/ücretsizlik esasları; yıllık faaliyet raporunda (kimlik verisi olmadan) kapasite-doluluk izlemesi.

Uygulama önerisi: nüfus eşiğini aşan her belediye için tek soruluk vicdan-mevzuat testi aynıdır: 'bu gece kapımıza gelen kadın ve çocuğu, bizim tabelamızı taşıyan hangi kapı karşılar?' Cevabı adresli olan belediye görevini kurmuştur, cevabı 'devlette var' olan ise, kanunun 'zorundadır' dediği yerde yönlendirme yapıyordur; denetçi de bunu tek cümleyle yazar: açılmamıştır.