Şirket hakedişi net ücret üzerinden ödenebilir mi?

Sürdürülemez ve 2024 denetiminde bulgulanmıştır: 696 KHK kapsamında şirkette istihdam edilen işçiler için şirkete ödenmesi gereken hakedişlerin, SGK primi ile gelir-damga vergisi tutarı kadar EKSİK (yalnızca net ücret üzerinden) ödenmesi; sonuç raporda aynen yazılıdır, şirket, yükümlülüklerini kurumlara zamanında ödeyememiş, 'sürekli artan bakiye' oluşmuş ve şirket ek mali yükümlülüklere (gecikme zammı-faiz) maruz bırakılmıştır.

Neden yanlış, hakedişin anatomisi: (1) 696 KHK/375 ek 20 modelinde belediye, personel hizmetini şirketten satın alır; hakediş, işçinin cebine gidecek net tutar değil, işçilik maliyetinin TAMAMIDIR: brüt ücret + SGK işveren primi + işsizlik primi (+ sözleşmedeki diğer unsurlar). Bordroyu şirket öder ama parayı sözleşme gereği belediye fonlar, 'net kadar veririm' demek, hakedişi değil harçlığı ödemektir. (2) Eksik ödemenin zinciri mekaniktir: şirket, primleri-vergileri kendi kaynağından ödeyemez (öz kaynağı yoktur; geliri sizsiniz) → SGK-vergi borcu birikir → gecikme zammı işler → o zam da eninde sonunda kamu kaynağından çıkar; yani belediyenin 'nakit yönetimi', kamunun toplam faturasını büyütür (şirket cezaları-KKEG ailesi + 'önlenebilir külfet' formülü). Şirketin SGK borçlusu görünmesi; teşviklerden yararlanamama (asgari ücret desteği dahil!), ihale-yeterlik belgeleri ve kamu alacaklısı baskısı gibi ikincil zararlar da üretir. (3) Sorumluluk okuması: bu düzeni kuran, belediye cephesindeki ödeme zinciridir; 'şirketin borcu' diye dışsallaştırılamaz, şirket sizin bilançonuzdur (İZELMAN-zarar, Haznedarlık dosyaları çizgisi).

Yapılacaklar: (1) Hakediş şablonunu düzeltin: aylık hakediş = bordro brüt maliyet tablosu (net + işçi kesintileri + işveren primleri + vergiler), şirketin SGK tahakkuk fişi ve muhtasar özetiyle eşleşerek; 'net kadar avans, gerisi sonra' pratiğine son. (2) Birikmiş bakiyeyi kapatın: şirketin SGK-vergi borç dökümünü çıkarın; ana paraları derhal fonlayın; oluşmuş gecikme zamlarının faturasını ise içeride dürüstçe konuşun, bu zamlar, denetimde 'idarenin ödeme düzeninin ürettiği kamu zararı' olarak okunmaya adaydır; erken kapatma + düzenin değişmesi, tartışmayı küçültür. (3) Nakit planlamasını hakediş takvimine bağlayın: personel hakedişleri, bütçe emaneti kuyruğunda öne alınamayan 'seçmeli' kalemler değildir; SGK'nın ayın sonuna, muhtasarın beyan takvimine kilitli sabit vadeleridir, gelir akışınızı bu vadelere göre kurun. (4) Sözleşmeye hüküm ekleyin: 'hakedişler, işçilik maliyetinin tamamını kapsayacak şekilde, SGK-vergi vadelerinden önce ödenir', hem şirketi hem imza sahiplerini koruyan tek cümledir.

Uygulama önerisi: belediye-şirket mali ilişkisini tek soruluk sağlık testiyle izleyin: 'şirketimizin SGK-vergi borcu kaç aylık?' Cevap 'sıfır' değilse, o borcun her lirası sizin geciktirdiğiniz hakedişin gölgesidir, ve gölge, gecikme zammı olarak büyüyüp yine sizin raporunuza düşer.