Yemek yardımında personelden ne kadar kesinti yapmalıyız?

Etmelisiniz. Yiyecek yardımında idarenin bütçeden karşılayabileceği kısım sınırlıdır; yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. Bu hesap yapılırken yemek maliyetinin tamamı, KDV ve fiyat farkları dahil, dikkate alınır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Yiyecek yardımı" başlıklı 212'nci maddesinde; Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanmasıyla ilgili esasların bir yönetmelikle tespit olunacağı belirtilmiştir.

Bu maddeye dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin "Yemek servisi giderleri" başlıklı maddesinde; "Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. (…) Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır." denilmektedir.

Sözleşmeli personel bakımından da durum aynıdır: Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Toplu Sözleşmede; Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerinden aynı usul ve esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin de yararlanacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla sözleşmeli personel için de aynı oranlı sınırlama ve katkı payı uygulanır.

Kritik nokta şudur: sınırlama "yemek maliyeti" üzerinden hesaplanır. Hizmet alımı yoluyla sağlanan yemekte maliyet; sözleşme bedelinin yanı sıra katma değer vergisi ve varsa fiyat farklarını da içerir. Bunlar hesap dışı bırakılırsa, personelden alınması gereken katkı eksik hesaplanır ve aradaki fark kamu zararı doğurur.

Sayıştay 6. Dairesinin 22.02.2024 tarihli, 935 sayılı kararında (40 sayılı ilamın 4'üncü maddesi); bir belediyede sözleşmeli personele yiyecek yardımı sağlanması amacıyla gerçekleştirilen hizmet alımı kapsamında ödenen katma değer vergisi ile fiyat farklarının yarısının sözleşmeli personelden tahsil edilmediği görülmüştür. Kararda yukarıdaki hükümlere yer verilerek, giderlerin idare bütçesinden karşılandığı ve yiyecek yardımından yararlanan personelden anılan giderlerin yarısı tutarında herhangi bir kesinti yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu belirtilmiş; tutarların sonradan tahsil edilmesi nedeniyle ilişilecek husus kalmadığına karar verilmiştir.

Uygulama önerisi: yemek katkı payı hesabınızı aylık bir hesap kağıdına bağlayın; kağıtta sözleşme bedeli, KDV, fiyat farkı, toplam maliyet, öğün sayısı, birim maliyet, idarenin karşılayacağı oran ve personelden alınacak tutar görünsün. İlinize göre uygulanacak oranın (üçte iki / yarı) doğru seçildiğini kontrol edin. Kesintiyi bordro üzerinden ve öğün sayısına göre yapın; yemek yemeyen personelden kesinti yapılmamalıdır. Sözleşmeli personeli de kapsama dahil edin; en sık atlanan grup budur. Fiyat farkı ödemesi yapıldığı ay, katkı payını geriye dönük olarak düzeltin.