Sınır değerin altındaki teklif açıklama istenmeden reddedilebilir mi?

Mümkündür, ancak bu, idarenin ihale sırasında vereceği bir karar değil, ihale dokümanında önceden düzenlenmiş olması gereken bir tercihtir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun aşırı düşük teklifleri düzenleyen 38'inci maddesinin son fıkrası; Kamu İhale Kurumuna, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirleme, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine ve ayrıca yaklaşık maliyeti eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapma yetkisi vermektedir. Aynı fıkrada, ihale komisyonunun bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağı belirtilmiştir.

Uygulamada bu tercih, idari şartnamenin ilgili maddesinde (teklif değerlendirmesine ilişkin madde) gösterilir. Doküman "sınır değerin altındaki teklifler açıklama istenilmeksizin reddedilecektir" diyorsa komisyon buna uymak zorundadır; doküman aksini söylüyorsa açıklama istenmeden ret yapılamaz. Yani belirleyici olan ihale dokümanıdır.

Sınır değerin hesabı da ayrı bir kontrol konusudur: hesaplama, ilgili uygulama yönetmeliğindeki formüle göre yapılır ve sonucun Kurumun sınır değer hesaplama modülüyle uyumlu olması beklenir.

Kamu İhale Kurulunun 12.01.2022 tarihli, 2022/UH.II-94 sayılı kararında; bir il özel idaresinin proje ve yaklaşık maliyet dosyası hazırlanması hizmeti ihalesinde bu konu incelenmiştir. Kurul; sınır değer hesabında teklif tutarlarının aritmetik ortalamasının kullanıldığını, yapılan hesaplamaların ve tesis edilen işlemin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uygun olduğunu, idarece hesaplanan sınır değerin Kurumun sınır değer hesaplama modülü üzerinden yapılan hesapla uyumlu olduğunu ve ayrıca idari şartnamenin ilgili maddesi uyarınca sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenilmeksizin reddedildiğini belirleyerek, başvuru sahibinin iddiasını yerinde görmemiştir.

Uygulama önerisi: doküman hazırlarken bu tercihi bilinçli yapın, açıklama istenilmeksizin ret, süreci hızlandırır ancak düşük tekliflerin gerçekten yapılabilir olup olmadığını sorgulama imkanını ortadan kaldırır. Tercihinizi idari şartnamede açıkça yazın ve ihale ilanıyla tutarlı olduğunu kontrol edin. Sınır değeri hesapladıktan sonra sonucu Kurumun hesaplama modülüyle karşılaştırın ve çıktıyı ihale işlem dosyasına koyun; sınır değer hesabına yönelik itirazlar bu çıktıyla hızla kapanıyor. Hesaplamayı, geçerli tekliflerin belirlenmesinden sonra yaptığınızdan emin olun.