Yargıtay 13. Hukuk Dairesi - 2015/21046 E. - 2018/4505 K.
- Sözleşmenin feshi
- Bozucu yenilik doğuran işlem
- Hüküm ve sonuç doğurduğu tarih
Özet
Taraflardan birinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshi ile feshin hüküm ve sonuçlarını doğuracağı ve bu noktada ancak feshin haklı ya da haksız olduğunun ileri sürülebileceği hakkında.
Karar
Davacı, eldeki dava ile davalı ile aralarındaki hizmet alımına ilişkin sözleşmenin henüz sözleşmeyi uygulamaya başlamadıkları bir aşamada, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 25. maddesi uyarınca haksız olarak feshedildiği iddiası ile feshi işleminin iptalini, feshin haksızlığının ve hukuka aykırılığının tespitini, nakit olarak yatırılan .......... TL ile ............ TL'lik banka teminat mektubuna tedbir konularak irad kaydedilmesinin engellenmesini, sözleşmenin fesih kararı üzerine tedbir konulmasını istemiştir. Davalı, feshin haklı olduğunu savunarak davanın reddini dilemiş; Mahkemece, davanın kabulü ile sözleşmenin feshinin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile feshin iptaline, teminatların irad kaydedilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki; taraflar arasındaki sözleşme özel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşmedir. Özel hukuk sözleşmelerinde sözleşme özgürlüğü ilkesi geçerli olup, bu ilke sözleşme yapma, sözleşmenin diğer tarafını seçme, sözleşmenin içeriğini düzenleme, sözleşmenin şeklini seçme gibi özgürlüklerin yanında sözleşmeyi ortadan kalma özgürlüğünü de kapsar. Taraflar, Kanunlardaki istisnalar dışında sözleşmeyi diledikleri gibi ortadan kaldırabilirler. Taraflardan birinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshi ile fesih hüküm ve sonuçlarını doğurur ve bu noktada ancak feshin haklı ya da haksız olduğu ileri sürülebilir.
Dava konusu olayda da, davalı idare tarafından sözleşme feshedilmiş olup, söz konusu fesih işlemi bozucu yenilik doğuran bir hak olarak hüküm ve sonuçlarını doğurmuştur. Artık davacı şirket ancak feshin haksız olduğunu ileri sürebilir. O halde, mahkemece, feshin haksızlığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, aksi düşünce ile ve davalı idarenin iradesine müdahale sonucunu doğurur şekilde sözleşmenin feshinin iptaline de karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
