Kapat
Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 09.09.2016 – E: 2016/849 – K: 2016/2944
T: 31.03.2021 – E: 2021/647 – K: 2021/1145
Hizmet alımı ihalelerinde iş deneyimini belgelendirme süreci, ihale katılımcılarının yeterliklerinin belirlenmesinde kritik rol oynar. Ancak bazı durumlarda doğrudan iş deneyim belgesi düzenlenememekte ve bunun yerine sözleşmelerle tevsik yoluna gidilmektedir. Danıştay 13. Daire’nin iki farklı tarihte verdiği karar, sözleşme ekinde SGK belgelerinin sunulması gerekliliğinin her durumda aranmayacağına, işin niteliğine göre bu yükümlülüğün değişebileceğine işaret etmektedir.
Uyuşmazlıklarda, iş deneyim belgesi yerine sunulan özel sektör sözleşmelerinin geçerli kabul edilip edilmeyeceği; bu sözleşmelere ilişkin olarak SGK kayıtlarının ibraz edilip edilmemesi gerektiği tartışma konusu olmuştur. Özellikle işin kapsamında personel çalıştırılıp çalıştırılmadığına ve söz konusu işin işçi-işveren ilişkisi içinde mi yoksa dışsal bir hizmet olarak mı yapıldığına odaklanılmıştır.
Danıştay 13. Daire, kararlarında şu temel esaslara yer vermiştir:
Personel çalıştırılması gereken işlerde SGK belgeleri zorunludur:
Söz konusu iş kapsamında fiilen çalıştırılması gereken personel varsa, bu durumun Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarıyla tevsik edilmesi gerekir. SGK sisteminden alınan ve idare tarafından teyit edilebilen belgeler bu kapsamda geçerli sayılır.
İşçi-işveren ilişkisi yoksa SGK kaydına gerek yoktur:
Hizmetin doğrudan işçi çalıştırılmasını gerektirmemesi, örneğin dış kaynaklı analiz, danışmanlık gibi işlerde işveren-çalışan ilişkisi kurulmamışsa, sözleşme eki SGK belgesi sunulması şartı aranmaz.
Kısmî ya da tam zamanlı olmasına bakılmaksızın çalışan varsa SGK belgesi sunulmalıdır:
Personelin çalıştırıldığına dair yüklenicinin doğrudan ya da dolaylı sorumluluğu söz konusuysa, bu belgelerin eklenmesi gereklidir.
Bu karar, ihaleye katılan firmalar ve yeterlik değerlendirmesi yapan idareler açısından doğrudan uygulamaya yön vermektedir:
Sözleşme sunularak iş deneyimi belgelendirilecekse, hizmetin doğası dikkatle analiz edilmelidir.
Her sözleşmede SGK belgesi aramak zorunlu değildir, ancak personel çalıştırılması söz konusuysa bu zorunluluk doğar.
İşverenlik ilişkisi kurulmayan durumlar, belge zorunluluğunun dışında tutulabilir.
Danıştay 13. Daire’nin 2016 ve 2021 tarihli bu kararları, iş deneyiminin sözleşmelerle tevsikinde SGK belgeleriyle desteklenip desteklenmeyeceğinin her olay özelinde işin mahiyetine göre belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle hizmet alımlarında, personel istihdamı içeren işlerle içermeyen işler arasında ayrım yapılarak, katılımcıların haksız yere dışlanması veya avantajlı hâle getirilmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
