Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 08.02.2022 – E: 2020/1183 – K: 2022/300
Kamu ihale hukukunda, ihale sürecine ilişkin şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları belirli kurallara bağlanmış; bu kurallar dışında yapılacak başvuruların değerlendirilmesi sınırlanmıştır. Danıştay 13. Daire’nin 08.02.2022 tarihli kararı, şikâyet süreci işletilmeden doğrudan yapılan itirazen şikâyet başvurularının, Kurum tarafından görev yönünden reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu teyit etmektedir.
Uyuşmazlıkta, herhangi bir şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu yapılmaksızın, idare tarafından ihale iptal edilmiştir. Daha sonra, bu iptale karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş; ancak Kamu İhale Kurumu bu başvuruyu görev yönünden incelemeye almamıştır.
Başvuru sahibi, Kurum’un bu kararı üzerine yargı yoluna gitmiş; itirazen şikâyetin değerlendirilmemesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Konu Danıştay’a taşınmış ve Kurum’un tutumu yargı denetimine tabi tutulmuştur.
Danıştay 13. Daire, şu gerekçelerle Kurum’un başvuruyu görev yönünden reddetmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir:
Başvuru yolu öncelikle şikâyet süreciyle başlatılmalıdır:
Şikâyet ve itirazen şikâyet süreçleri ardışık bir sistemdir. İhale işlemlerine karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusu yapılamaz.
Şikâyet süreci işletilmeden yapılan başvurular incelemeye alınamaz:
4734 sayılı Kanun, şikâyet başvurusunu zorunlu ön koşul olarak düzenlemiştir. Bu süreç işletilmeden doğrudan Kurum’a başvuru yapılması mümkün değildir.
İdari başvuru yolları usule uygun işletilmelidir:
Şekil ve usul yönünden eksik yapılan başvuruların reddi, yargı kararlarınca da uygun bulunmuştur. Aksi, Kurum’un görev sınırlarının aşılmasına neden olur.
Bu kararın uygulamaya etkileri hem başvuru sahipleri hem de Kurum uygulamaları açısından önemlidir:
Başvuru sahipleri süreci doğru sırayla yürütmek zorundadır.
Kurum, görev yönünden değerlendirme yaparken şekli ön koşulları dikkate almakta haklıdır.
İhale iptaline karşı yapılacak başvurular bile usul kurallarına bağlıdır.
Bu içtihat, kamu ihale sisteminde başvuru yollarının istismara açık şekilde değil, mevzuatla belirlenmiş usul sıralaması içinde işletilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Danıştay 13. Daire’nin 08.02.2022 tarihli bu kararı, şikâyet ve itirazen şikâyet süreçlerinin şeklen ayrılmaz bir bütün oluşturduğunu ve biri olmadan diğerinin işletilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu karar, Kurum’un görev sınırlarının korunması ve başvuru sisteminin suistimal edilmesini önlemesi açısından önemli bir dayanak teşkil etmektedir.